Natuurblog

“Liefde in de mollenrit" al in februari.

2012-02-24T14:13:00.000+01:00

Nu de vorst is verdwenen zien we overal om ons heen de molshopen als zwarte hopen zand in de weilanden liggen. Mollen wroeten dat het een lieve lust is. De vorst zat niet erg diep in de grond doordat op veel plaatsen enige sneeuw lag. Een groot voordeel als je mol bent, niet in de winterslaap gaat en vooral regenwormen eet dat de grond niet zo hard is als beton. De mol leeft solitair met uitzondering van de paartijd in februari tot maart. Het gangenstelsel of mollenritten, tot 1.20meter diepte, overlapt de territoria van meerdere mollen en door het maken van kleine geluidjes en geuren communiceren ze met elkaar. In het vroege voorjaar graaft het wijfje diep in de grond een centrale ruimte met verschillende gangen, de kraamkamer. De overtollige grond wordt door de achterpoten naar achteren en naar boven gewerkt, waardoor er molshopen ontstaan. Zie je afwijkende hele grote hopen dan is de kans groot dat je boven zo’n kraamkamer staat.

Vijanden

Boven de grond zoekt de mol naar nestmateriaal om de kraamkamer mee te bekleden: bladeren, gras en mos zijn favoriet. Daarbij komen mollen bovengronds. In de grond kennen ze geen natuurlijke vijanden, maar daarboven des te meer. Een risicovolle zoektocht, waarbij uilen, buizerds, reigers, katten en vos, de mol zomaar kunnen verschalken. Doordat mollen schade kunnen toebrengen aan weilanden, grasvelden en tuinen zoeken mensen naar manieren om mollen te verjagen of desnoods te doden. Een veel gebruikt middel is het plaatsen van mollenklemmen in de mollengang. Wat mollen schijnt af te schrikken is de geur van het bolgewas keizerskroon, deze plant ruikt naar vossen en is wellicht een betere manier om uw tuin mollen vrij te houden.

Jongen

In mei of juni worden 3 tot 6 jongen geboren, na een draagtijd van ongeveer 30 dagen. Na twee weken hebben de jongen al een vacht ontwikkeld. De oogjes gaan na 22 dagen open, en na 33 dagen verlaten de jongen voor het eerst het nest.

Blind

Veel mensen denken dat de mol blind is, maar dat is niet zo. Een mol kan enkel heel slecht zien. Zijn ogen zijn zo klein als speldenknopjes en zijn vacht zit ervoor. In dezelfde vacht zitten ook zijn oren, die uitstekend ontwikkeld zijn. De mol vindt zijn weg door zijn gangenstelsel vooral door zijn gevoelige snorharen en door zijn tastzenuwen op zijn neus en staart.

Bijgeloof

De mol speelt ook een rol in het vroegere bijgeloof. Mollenpoten werden meegedragen voor geluk, en zouden bij kinderen helpen bij het doorbreken van de tanden; dit vanwege het verband dat men zag tussen de nagels aan de voorpoten van de mol en het doorbreken van tanden.

Appelvink, is niet op zijn kersenpit gevallen

2012-02-23T11:58:00.001+01:00

Appelvink

Onverwacht zit vlak bij mij een groepje appelvinken onder een struik. Voorzichtig pak ik de camera en schiet door het raam een paar foto’s.
De sterke snavel is goed zichtbaar. Ruim 50 kilogram druk kan dit vogeltje uitoefenen waardoor kersenpitten breken. Dat doe ik de vogel niet na zonder daarna direct naar de tandarts te moeten voor reparatie aan mijn kiezen. Zelden zag ik deze appelvinken zo mooi op de grond immers zitten ze liefst hoog in de bomen. Bovendien zijn ze best schuw en heel waakzaam waardoor ze bij het miste of geringste gevaar wegvliegen.
Appelvinken zijn groot, tot wel 18cm lengte en bijna de grootste in de vinkenfamilie. Alleen de zeldzame haakbek is nog groter. Doordat appelvinken schuw zijn lijken ze zeldzamer dan in werkelijkheid en het zijn echte standvogels, d.w.z. ze blijven het hele jaar in ons land. Voor mij weer even een genietmomentje in onze vaderlandse natuur.

Grote zaagbekken in de Oude Vaart

2012-02-22T17:33:00.000+01:00

Een geliefde route van me naar kantoor is het. Rijden langs de Oude Vaart die vrijwel geheel parallel aan de Drentse Hoofdvaart loopt van Meppel tot aan Dieverbrug. Juist in de winter kun je er veel kuifeenden, maar vooral ook grote zaagbekken vinden. Zij zijn opzoek naar vis en insectenlarven in uitsluitend zoet water.

De Middelste zaagbek heeft de voorkeur voor zout en komt zelfs in havens voor. De mannetjes kun je makkelijk herkennen, maar de wijfjes van middelste en grote zaagbek lijken veel op elkaar. Onthouden of je zoet of zout water voor je hebt is dan een handig hulpmiddeltje. Zoet de grote- en zout de middelste zaagbek. Makkelijker kan ik het je niet maken, leuker wel, gewoon zelf zaagbekken gaan zoeken. Een Hollandse broedvogel is het even min wat ze tot echte wintergasten maakt. De periode dat je ze kan zien is kort. Tegen die tijd dat de meeste Nederlanders, gelokt door de voorjaarszon naar buiten gaan is deze vogel allang weer gevlogen.

Mijn mooiste middagfoto's 21-02 2012

2012-02-21T14:52:00.003+01:00

Blauwe kiekendief; een mannetje en vrouwtje

Kievit

Kraanvogels; ik dacht een wilde zwaan te horen, maar het was de kraanvogel

Grote Zilverreiger

Reebok met Bastgewei. Het nieuwe gewei groeit onder een huid (bast)

Groep reeen samen heet "sprong"

Meldpunten dode en stervende vogels en zoogdieren

2012-02-21T10:25:00.002+01:00

Het is helaas weer de tijd waarin lieden proberen met vergiftigd aas, roofdieren en roofvogels te doden. Ook huisdieren, honden en katten zijn in het verleden meermalen slachtoffer geworden. Veel gebruikte middelen zijn: carbofuran, aldicarb en strychnine, welke extreem dodelijk zijn en bovendien zeer pijnlijk voor het slachtoffer. Ook recent zijn voor dit soort misstanden in Drenthe lieden opgepakt en veroordeeld.

Vandaar aandacht in mijn blog voor het meldpunt van dode en stervende vogels en zoogdieren in Nederland en Vlaaderen. Laten we samen proberen dit fenomeen te stoppen NU!

Nederland

Door systematisch gegevens te verzamelen over dood gevonden vogels en zoogdieren kan een beeld verkregen worden van belangrijke doodsoorzaken onder wilde dieren. Ook levert het belangrijke informatie op over patronen van mortaliteit in tijd en ruimte. Het is belangrijk deze "achtergrondsterfte" goed in kaart te brengen zodat we weten wanneer er iets ongewoons gebeurt. Op die manier kan dit monitoringsysteem gaan fungeren als een waarschuwingssysteem voor plotseling verhoogde sterfte bij bepaalde soorten of in een bepaalde regio.

Er worden daarom meldingen gevraagd van alle dood gevonden vogels en zoogdieren, met een breed scala aan mogelijke doodsoorzaken. Zowel vogels die doodgevlogen zijn tegen een raam, als verkeersslachtoffers of dieren die op wat voor manier dan ook aan hun eind zijn gekomen kunnen worden gemeld. Deze site is echter niet bedoeld voor het doorgeven van de systematische tellingen van stookolieslachtoffers of strandingen van zeezoogdieren. De stookolieslachtoffers worden verzameld door het Nederlands Stookolieslachtoffer Onderzoek. Aangespoelde zeezoogdieren kunnen worden gemeld bij www.walvisstrandingen.nl.

NB Het oprapen van dode vogels waarvan de doodsoorzaak niet duidelijk is kan gevaarlijk zijn. Er kunnen de komende tijd mogelijk vogels sterven aan zogenaamde aviaire influenza oftewel vogelgriep (type H5N1). Aan reeds dode vogels kunt u niet zien of ze met vogelgriep besmet zijn. Raap bij twijfel deze vogels niet op. Als de invoer op de hierna volgende pagina's daar aanleiding toe geeft wordt de informatie automatisch doorgegeven aan de Algemene Inspectiedienst (AID) en het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC). Bij dit soort gevallen wordt er altijd contact opgenomen met de waarnemer voor nadere informatie. U kunt dan gevraagd worden de vogel(s) op te sturen voor analyse naar het CIDC in Lelystad of de vogel(s) worden opgehaald door mensen die ervaring hebben met het verzamelen van zieke en dode vogels. Alléén bij zeer urgente en verdachte gevallen kunt u direct bellen met de AID (045-5466230) of het DWHC (010-4088066).

Naast het registreren van dode dieren, is er een speciaal project in het leven geroepen waarin dode vogels verzameld worden. Hiervan wordt in een lab onderzocht welke ziektekiemen ze bij zich dragen en eventueel wat de doodsoorzaak is. Voor meer informatie of opgeven voor dit project zie de pagina kadaveronderzoek. Melden van vogels onder dit project gaat net als het melden van de andere vondsten via het meldformulier (knop volgende hieronder).

Ten behoeve van een promotieonderzoek bij IMARES over de voedselecologie van schelpdieretende duikeenden in de Nederlandse Waddenzee en Noordzeekustzone worden dood gevonden zee-eenden verzameld Hiervan worden de maaginhouden onderzocht, om vragen rond te voedselkeuze te kunnen beantwoorden. Mocht u dode zee-eenden vinden neem dan a.u.b. direct contact op met IMARES; Anja Cervencl (06-23329581) of Hans Verdaat (06-30459243).

Vlaanderen
In de meeste lidstaten van de Europese Unie zijn alle roofvogels wettelijk beschermd, ook in ons land. Men heeft ingezien dat deze dieren een onmisbare schakel zijn in een goed functionerend ecosysteem en dat ze fungeren als bio-indicatoren met betrekking tot de toestand van ons milieu. Sinds 1966 hebben alle roofvogels in België een beschermd statuut, maar blijkbaar is dat nog steeds niet doorgedrongen tot bepaalde gewetenloze individuen. Regelmatig worden roofvogels het slachtoffer van opzettelijke vergiftiging, terwijl andere beschermde vogels getrakteerd worden op een portie loodhagel.

Op aandringen van Vogelbescherming Vlaanderen heeft de Vlaamse overheid maatregelen genomen tegen het illegale afschot en de opzettelijke vergiftiging van roofvogels. Zij was van oordeel dat deze praktijken ontoelaatbaar en verwerpelijk zijn en keurde ze vanuit het oogpunt van dierenwelzijn, natuurbehoud en jacht volstrekt af. In functie van een systematische informatie-inzameling duidde zij de vijf provinciale buitendiensten van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) aan als aanspreekpunt voor burgers die een in verdachte omstandigheden gestorven roofvogel vinden (zie de coördinaten van de provinciale natuurinspecties onderaan deze pagina).

Autopsies door de Universiteit Gent toonden aan dat het voornamelijk om carbofuran, aldicarb en strychnine gaat. Deze gevaarlijke insecticiden komen in de roofvogels terecht omdat ze door malafide personen gebruikt worden in lokaas zoals dode houtduiven, fazanten, kippen en andere dieren om vossen, marters en roofvogels te verdelgen. Neem je verantwoordelijkheid en meld de inbreuk aan zowel het Agentschap voor Natuur en Bos als Vogelbescherming Vlaanderen. Blijf echter voorzichtig en laat dode roofvogels en het lokaas ter plaatse liggen. Voor zieke roofvogels kan je uiteraard terecht bij de Opvangcentra voor Vogels en Wilde Dieren. De adressen vind je HIER.

U kunt natuurlijk ook terecht bij uw plaatselijke politie.

“Waterraaf of Preekheer"

2012-02-20T15:20:00.002+01:00

Als Drent schrijven over de aalscholver (Phalacrocorax carbo), is niets bijzonders meer. Op mijn dagelijkse tocht van en naar het werk langs de Drentse Hoofdvaart is deze “waterraaf” een normale verschijning. Deze keer trok ze mijn aandacht door in de enorme vrieskoude van de laatste weken, zelfs –20, op een lantaarnpaal te gaan zitten om de veren te drogen na de visvangst. Ik krijg mijn handen amper warm als ik er naar kijk, laat staan bij –20 mijn kleren droog als ik in en wak zou zijn geschaatst. Deze waterraaf kent vele benamingen waaronder scholver, scholverd of schollevaar. De Belgen noemen hem wel eens preekheer, als hij in zijn zwarte pak met een mooie witte bef en uitgespreide vleugels op een tak boven het water zit te drogen. De benaming aalscholver is afkomstig van de vele vis (aal) die gegeten wordt door deze vogel.

Duikvogels

Zoals altijd, als ik langs kom rijden, zit een aalscholver hoog boven de weg met uitgespreide vleugels op een lantaarnpaal zijn veren te drogen na een frisse duik in het water. Ook nu het ijs weg is, moet het water onaangenaam koud zijn en een haast onmogelijke missie je veren te drogen (probeer nu zelf je wasgoed maar eens buiten te drogen, dat lukt je haast niet). Vogels die aan de kost komen door te duiken mogen geen al te groot drijfvermogen hebben. Duikvogels hebben zwaardere botten, kleinere luchtkamers en persen voor de duik alle lucht tussen hun veren weg. Aalscholvers gaan nog verder en laten zelfs hun verenpak nat worden. De baarden aan hun veren staan ver uit elkaar, waardoor water makkelijk binnen kan dringen en lucht eruit gaat. Aalscholvers duiken en moeten ook nog eens langdurig achter vis aanjagen onder water wat met doorweekte veren beter gaat. Eenmaal op de kant zorgt een goede doorbloeding dat de vogels kunnen drogen en niet onderkoelt raken. Raakt de vogel uit balans doordat ze door langdurige vorst niet aan voedsel kan komen, dan is de kans op wintersterfte groot. Ondervoede dieren trekken het dan niet meer en vallen snel af. Tijdens mijn schaatstochten van de afgelopen weken heb ik ook meerder aalscholvers dood zien liggen. Een natuurlijke selectie, waardoor de beste vogels straks in het voorjaar voor sterke jongen gaan zorgen.

Pelikaanachtigen

De zwarte aalscholvers behoren tot de pelikaanachtige. Opvallend zijn de witte wang en een gele plek op de plaats van de aanhechting van de bek. Tussen de tenen zitten zwemvliezen, waardoor hij na de duik onder water verder achter vis aan kan zwemmen. Als de vogel zijn vleugels uitslaat komt hij op een spanwijdte van maximaal een meter. Naast paling (aal) eten ze voorn, baars en snoekbaars tot wel 500 gram per dag. Beroepsvissers zijn minder blij met deze grote viseter en zien hem als geduchte tegenstander. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt echter dat de vogel de oorzaak is voor de achteruitgang van bijv. de paling.

Natuurwet van staatssecretaris Bleker

Al in de 17^e eeuw waren er in ons land grote aalscholverkolonies te vinden. Aan het begin van de 19^e eeuw was de bejaging zo sterk dat de soort haast was uitgestorven. Door de inpoldering van het IJsselmeer kreeg de vogel het opnieuw erg zwaar. Zo rond 1970 ging de stand weer vooruit met vestigingen in de nieuwe IJsselmeerpolders. Tegenwoordig broedden er rond de 23.325 paar in Nederland. Deze aantallen aalscholvers zouden naar schatting per jaar zo'n 60-120 ton snoekbaars consumeren. Reden voor de beroepsvissers om beperking van de soort aan te vragen in 2008, zonder succes. De aalscholver is een beschermde vogelsoort krachtens de Europese Vogelrichtlijn, de Bern-conventie, het AEWA-verdrag en de Nederlandse Flora- en faunawet. Zelf ben ik nieuwsgierig hoe de vogelbescherming er straks uit gaat zien in de nieuwe natuurwet van Bleker, gezien de belangen van natuur versus de beroepsvisserij.

Gelukkig zijn ze nu weer volop te bewonderen, via http://www.natuurmonumenten.nl/bcdewieden kunt u zich laten informeren over de excursies naar de aalscholverkolonie in De Wieden.

Bron: http://vogels.artbyinora.com/vogels/aalscholver.php

Oogkleur bij uilen, dag of nacht jagers

2012-02-19T10:02:00.002+01:00

foto bron: wikipedia

Er is voor mij niets mooiers dan in de ogen van een ander te kijken. Vooral als dat een uil is, neem ik daar goed de tijd voor. In een oude jeneverbesstruik op het Dwingelderveld vlakbij de radiotelescoop, zaten maar liefst 9 ransuilen. Deze keken mij aan met hun heldere oranje ogen, heel anders dan het diep zwarte van de bosuil, welke ik vorige week in de ogen keek. Deze oogkleur geeft aan op welk moment ze actief gaan jagen, dag, schemer of nacht.

De bosuilen met hun zwarte ogen zijn nachtspecialisten. Zij wachten vanaf een post, dat kan een tak zijn in een boom, of iets eetbaars langskomt. Zien ze bijvoorbeeld een muis, dan laten ze zich er bovenop vallen. "Pech voor de muis". De velduil is een dag actieve jager. Een uilensoort die net als wij mensen de nacht gebruikt voor de nachtrust en overdag aan het werk gaat. Ze hebben gele ogen, die aangepast zijn op een leven in daglicht. De ransuil heeft oranje ogen en zit als jager tussen dag en nacht in. Het is en soort van de schemering. Zowel tussen dag en nacht als nacht en dag.

Tip: Als je wilt oefenen met de oogjes van de uilen dan kun je ook terecht in de Vogeltuin van Ruinen

Vogelpark Ruinen
Postweg 3, 7963 PD - Ruinen
Website: www.vogelparkruinen.nl

Duivelsnaaigaren, bijzondere naam voor een plantje

2012-02-14T10:23:00.004+01:00

duivelsnaaigaren Wiki

Ik ben gek op bijzondere namen en vandaag kwam ik onverwacht “duivelsnaaigaren” tegen in een oud inventarisatierapport van het Dwingelderveld. Het bracht me terug naar de jaren 80 jaren in het Leggelderveld.

duivelsnaaigaren Wiki

Daar liep ik door de heide en brak bijna een been in draderige plantjes, die als door de duivel genaaid om mij te laten struikelen, tussen de struikheide door slingerde. Een machtig tapijt van dunne draden met kleine witte bloempjes, zo herinner ik het mij nog. Omdat ik toch met mijn neus omlaag viel, kon ik de ragdunne draden met bloempjes eens goed bekijken. Het zat wel aan de heidestuiken vast, maar niet met wortels in de grond. Een merkwaardig tapijt, zwevend tussen bodem en lucht, vastklampend aan de struikheide. Een schitterend gezicht dat nooit het werk van de duivel kan zijn geweest, enkel dan van dat struikelen. Maar dankzij dat moment, kreeg ik de gelegenheid kennis te maken met een bijzondere plant, zelfs een bijzondere verschijning op de hei. Klein warkruid geheten, maar ik ga voor haar bijnaam duivelsnaaigaren.Het is een plant uit de windefamilie en is vrij zeldzaam geworden na en sterke afname tussen de jaren 80 en 90 jaren. Mede hierdoor staat de plant op de beschermde “rode” lijst van planten. Dit bijzondere plantje leeft als parasiet op heidesoorten, brem, gaspeldoorn en soms op tormentil. Zelf beschikt ze niet over bladgroen en kan daardoor geen eigen voedsel maken. Dit haalt ze uit haar gastheer, vandaar dat ze tot de groep “parasieten” behoord. Uit een klein zaadje klimt een plantje de struik in en parasiteert op haar gastheer. Zodra dat lukt ontstaat een wirwar aan ragfijne draden die als een tapijt over haar gastheer uitstrekt totdat deze volledig overwoekerd raakt. De kleine lichtroze bloempjes bloeien van juli tot september. Jammer, zelf heb ik het duivelsnaaigaren al in jaren niet meer gezien

Door de bosuil gewekt

2012-01-26T08:54:00.002+01:00

Bosuil bron: IVN

Een enigszins klagend geluid wekt me uit mijn slaap. Heel herkenbaar omdat ik er ook mee ging slapen. Tijdens het uitlaten van onze honden zat hij al hoog in de eiken boom te roepen. Blijkbaar onvermoeibaar klinkt zijn geluid de hele nacht door. Hij nachtactief en ik dagactief, we vinden elkaar in de wisseling van dag en nacht. De een gaat slapen de ander aan het werk en andersom. Bosuil en mens, maar ik vraag mij af of hij met het geluid dat wij produceren net zo blij is als ik met het zijne.

Algemeen:

Bosuilen worden 35 tot 40 centimeter groot met een spanwijdte tot bijna 100 cm. Ze komen algemeen voor in bossen, parken en tuinen. Meestal jagen ze 's nachts. De kleur van de bosuil varieert van bruin tot grijs. Ze zijn gestreept, hebben zwarte ogen, een enigszins gedrongen vorm zonder de mooie oorpluimen van bijvoorbeeld oehoe en ransuil.

Bosuilen zijn standvogels, dat wil zeggen dat ze niet wegtrekken zoals de trekvogels dat doen. Een ander verschil met de meeste andere uilen is dat de bosuil jaagt vanaf een post of zitplaats i.p.v. er achteraan te vliegen. Deze uil is een echte nachtuil, maar ook daarin zitten grote verschillen met andere uilensoorten. Bijvoorbeeld de velduil is dagactief en de ransuil is meer van de schemering. Toch zijn ze soms ook overdag te zien als ze geplaagd worden in hun slaap door vogels, eekhoorns of marters die hen proberen te verjagen. De roep van de bosuil is een lang bibberend ’hoeoeoe, hoe hoe hoe, hoeoeoeoe’. Je komt ze tegen of beter je kan ze horen in oud loofbos, half-open boslandschap en parken. Het menu van de bosuil bestaat uit vogels, zoogdieren, amfibieën, insecten.

Voor meer informatie en of het geluid horen van de bosuil klik dan op:
http://www.vogelvisie.nl/soort/bosuil.php

Wat een weer zeg!

2012-01-23T13:58:00.005+01:00

Onbestendig

blijvend, compact, consistent, degelijk, duurzaam, geconsolideerd, gevestigd, hecht, immobiel, levenslang, muurvast, onbeweeglijk, onroerend, onveranderlijk, onwankelbaar, permanent, regelmatig, schrap, solide, standvastig, stationair, stevig, voorgoed, zeker.

Tja, het weer is van de kook, de seizoenen in de war en daardoor wij ook een beetje zo lijkt het. Het lastige van de Nederlandse taal is een passend woord te vinden voor het vele rot weer dat ons doet vermoeden dat het herfst is. Of nee, met als die bloembollen die het voorjaar verspreiden is herfst ook niet het juiste beeld van dit seizoen. Tussen herfst en voorjaar hoort toch echt de winter te zitten. Krabben van de ramen van de auto, schaatsen uit het vet en pekel in de straten. Maar ook de kachel hoog op, gezellig en knus in huis, of als vroeger de ramen beslagen en een spelletje doen met het hele gezin. Nee, tegenwoordig zit iedereen zijn eigen online spelletje te spelen, een game met een vreemde of sterker nog, tegen een computer, met een liefdevol ingesproken stem die tegen je praat. Als iemand uit je gezin iets zegt, schikken we er haast van en vragen nog eens geïrriteerd, "hé, wat zei je"? De huiskamer en onze bovenkamer lijken steeds meer op het weer van buiten en stabiliteit lijkt ver weg te zijn. Behalve bij mijn kippen in het hok, daar zijn ze van de leg door gebrek aan daglicht omdat het winter moet zijn. Deze kippen, die zijn voor een moment op deze dag van vaste waarde.

Bestendig
blijvend,compact, consistent, degelijk, duurzaam, geconsolideerd, gevestigd, hecht, immobiel, levenslang, muurvast, onbeweeglijk, onroerend, onveranderlijk, onwankelbaar, permanent, regelmatig, schrap, solide, standvastig, stationair, stevig, voorgoed, zeker.

Tja, dan is het weer niet meer van de kook, maar na 6 weken stabiel weer roept menigeen alweer om instabiliteit. Feitelijk gezien is het huidige weerbeeld weer al weken en zelfs maanden zo. Ik zou dat instabiele weer eigenlijk wel heel stabiel willen noemen. Geen wonder dat ik het even niet meer snap, jij wel? Woordkeuze voldoende, pak er maar eentje die bij je past. Ik? Ik ga gewoon naar buiten en zie wel wat het weer doet.

Grove den, goed voor onze luchtwegen

2012-01-13T10:58:00.005+01:00

Als ik door het dennenbos loop kan ik ineens vrijer ademhalen, hoe kan dat eigenlijk? De geur van dennen verfrist mijn luchtwegen. In de grove den, maar ook andere naaldbomen, zit olie waarin monoterpenen zitten. Deze monoterpenenolie wordt gebruikt in de aromatherapie ter behandeling van de bovenste luchtwegen. Bij vastzittend slijm werkt de aromatherapie slijmoplossend en het heeft een energiegevend karakter.

Het zal u niet verbazen dat naalden en jonge takken geschikt zijn om deze oliën te winnen, maar voor eigen gebruik kan het ook eenvoudiger. Gewoon naalden strippen van een tak en flink kneuzen. Zet het naast je neer als je gaat slapen en de aroma komt als vanzelf je luchtwegen binnen. Je merkt het al aan je luchtwegen als je een dennenbos inloopt en de lucht goed opsnuift. Nu je het weet, let daar eens extra op de volgende keer als je door het bos loopt.

Veel mensen werken in ruimtes met klimaatbeheersing en daardoor kunnen tal van klachten ontstaan aan de luchtwegen. Denk je nu bij het lezen, hé dat herken ik, dan is het tijd om een grove dennen takje of een linnenzakje met naalden mee te nemen naar je werk. Leg het op schoot, door je eigen warmte komt de stof sneller vrij terwijl je werk gewoon door gaat. Test het een paar dagen uit en merk het verschil. Het geheim van deze heilzame werking en mogelijkheden gaat nog veel verder. Bij klimaatbeheersing blijven schadelijk bacteriën, schimmels, gisten en virussen　 langer in leven. Doordat de monoterpenenolie verdampt op je schoot en in de lucht en vervolgens in je luchtwegen komt, worden daar deze kwalijke ziekteverwekkers gedood.

Uiteraard gaat het gebruik van deze monoterpenenolie veel verder dan hier omschreven, maar voor een eerste test kunt u vrij eenvoudig zelf aan de slag.

Hoestdrankje

In mijn boekje OOGinOOG met de boswachter heb ik een recept opgenomen voor hoestdrank met daarin de kegels van de grove den verwerkt. Via www.andredonker.nl is het boekje te bestellen.

Dieren in de winter

2012-01-13T08:21:00.003+01:00

Zacht en nat, is dat erg voor onze dieren in de winter? Ja en nee en bij elke soort ligt dat net weer even anders. Neem de otter en de ijsvogel, zij zijn echte viseters. Langdurige strenge winters met ijs geeft enorm veel problemen, omdat ze dan niet meer bij hun voedsel kunnen komen. Met dit weer komen ze lui en makkelijk de winter door.

Dassen en andere holbewoners hebben, als zij hun werk goed hebben gedaan, hun hol op de juiste plek gegraven. Voor een deel gaat dat zeker mis. Menig dassen-, konijnen- en muizenhol staat diep onderwater. Jonge onervaren dieren gaan bij hun nestkeuze nogal eens de mist in. Verhuizen naar een andere plek is dan de enige optie, of aansluiting zoeken bij de oude familieleden. De enorme hoeveelheid regenwater van de afgelopen tijd en het vol laten lopen van laaggelegen waterbergingsgebieden gaat natuurlijk ten koste van menig muis en mol. Het zo snel binnendringen van zoveel water, daar kunnen ze echt niet tegen op boxen en zullen ongetwijfeld grotendeels verdrinken. Een goede zwemmer is de haas, die red het meestal wel om hogerop te komen.

De tuin- en bosvogels hebben het makkelijk. Menig voerplank is rijkelijk gevuld. Het voer kan snel nat en vies worden, zelfs met dit zachte weer kan het snel gaan schimmelen. Ververs tijdig zou ik zeggen. Bovendien is veel voeren niet nodig. Mijn tip is elke dag een beetje en het mag ook in een paar uurtjes op zijn. De vogels moeten dan iets extra’s blijven doen om aan voedsel te kunnen komen en dat is goed voor hun conditie. Bij echt winterweer ligt dat anders, voer dan maar een beetje meer. De bosvogels redden het ook prima. Het is half januari en mugjes en spinnetjes in spleten en gaten, ja zelfs dansende muggen vormen een makkelijke prooi. Zonder sneeuw op de grond zijn zaden en zelfs bessen simpel te vinden. De aalscholvers zag ik al met een tak slepen, die zijn traditiegetrouw altijd al heel vroeg met nestelen en hebben veel ervaring, ook met streng winterweer.

En dan de reeën, zij kunnen ook tegen een stootje. De moerasreeën hebben met deze hoge waterstanden drogere gronden opgezocht. Dat kan problemen geven doordat ze een territorium van andere reeën binnen stappen, met een gevecht om ruimte als gevolg. Verder liggen er ook ziektes op de loer met dit natte weer. Wormbesmettingen bijvoorbeeld, maar of dat met dit natte en zachte weer ernstiger vormen dan normaal kan aannemen is mij niet bekend.

Veel soorten trekken bij naderende koude verder naar het zuiden. Nu is dat niet nodig, maar als het weer gaat omslaan zoals nu voorspeld, gaan veel vogels alsnog weg. De das krijgt met een paar weken jongen. Deze worden kaal geboren maar zitten veilig, warm en droog onder de grond, mits moeder natuurlijk op de juiste plek haar hol heeft gegraven die niet is ondergelopen. Laat dan nu de vorst nog maar even komen, dat zie ik liever dan alle nattigheid van de laatste weken.

Stinzenplanten, waar kwam de naamgeving toch vandaan?

2012-01-11T10:05:00.004+01:00

Door zacht weer in januari schieten de sneeuwklokjes en narcissen de grond uit. Zodra ik ze zie denk ik al aan het naderende voorjaar en schiet het woord stinzenplant regelmatig door mijn hoofd. Tijdens een boswandeling met vrienden kwam die naam ook weer terug met de vraag waar dat woord toch vandaan komt. We piekerden ons suf, maar het kwartje viel niet. Later schoot het woord weer door mijn hoofd en toen wist ik het weer.

Stinzenplanten zijn planten die te maken hebben met een oorsprong rond een stenen huis. Stinz (Fries) = steenhuis en blijkbaar alleen op die plaatsen kon men zich een tuin veroorloven. Rond de middeleeuwen verzamelden mensen planten om een tuin aan te leggen, pas jaren later werden deze aangevuld met planten van over de hele wereld vandaan. Een van de aller bekendste stinzenplanten is het nu al bloeiende sneeuwklokje, maar natuurlijk zijn er meer prachtige soorten waarvan we soms niet weten dat het stinzenplanten zijn.

Bolgewassen, (on)kruiden en soms ook heesters kunnen stinzenplanten zijn. Naast het feit dat planten vooral mooi moesten zijn werden ook kruiden voor de in de keuken opgenomen in de tuin. Er is veel discussie over geweest of kruiden en zelfs ook heesters stinzenplanten zijn of niet. De half wilde planten (bolgewassen bijvoorbeeld) die zonder menselijk handelen vrijwel niet kunnen overleven in het wild, vallen er wel onder. Toch snap ik de verwarring wel, immers kruiden voor de keuken of medicinaal hebben ook al ’s zins mensen heugenis onze belangstelling. Stinzenplanten vormen een groep verzamelde planten die vanaf de middeleeuwen in tuinen voorkwamen bij bijzondere gebouwen. Voorbeelden van dergelijke bebouwingen zijn; herenboeren-boerderijen, buitenplaatsen, Drentse havezaten of de Groninger borgen met haar "börgbloumkes"

Planten die toen nog niet werden veredeld of echt gekweekt, maar van nature uit al een grote aantrekkingskracht hadden op ons mensen, worden vaak gerekend tot de groep stinzenplanten. Een aantal van deze planten zijn heel herkenbaar of zelfs lekker: Vingerhelmbloem, holwortel, daslook, sneeuwklokje, lenteklokje, lelietje-van-dalen, zevenblad, keizerskroon en zelfs fluitekruid. Van oorsprong waren stinzenplanten afkomstig uit eigen land, terwijl later de scheepvaart en de handel een rol begon te spelen in de handel in vooral mooie en exotische planten. De stinzenplanten van tegenwoordig vormen een mix van inheems, uitheems en gekweekte planten. De medicinale soorten zijn uit onze tuinen nagenoeg verdwenen, maar de lekkere soorten voor in de keuken, maken een comeback. Of het nu wel stinzenplanten zijn of mogen heten maakt mij niet uit, vaak staan ze wel voor of achter een stenen huis. Ook deze zijn aanzienlijk talrijker geworden dan in de middeleeuwen.

Heksensnot of sterrenschot

2012-01-10T10:55:00.003+01:00

sterrenschot

Januari en zacht, extreem zacht hoor ik vele roepen. De kamperfoelie loopt uit. Deze slingerplant van het bos is altijd een van de vroegte. Met haar geslinger door een eik, lijkt het net of deze al blaadjes heeft, maar dat is echt niet zo, schijn bedriegt. Verder is het bos nog in diepe winterrust, of het moeten de mezen zijn. Die hoor en zie je haast overal vliegen. Met deze winter hebben de vogels het makkelijk en als het zo door gaat, volgt het nestelen vast al snel. De bosuil is al zover. Menig wijfje zal het eerste ei hebben gelegd. De laatste weken waren ze veel te horen op mijn nachtelijke wandelingen.

Bah, heksensnot voor mijn voeten. Mijn zoon Erik vraagt wat het is en prikt met een stokje een de geleiachtige pudding op de grond. Zodra hij het stokje eruit trek, drilt de snotterige handel nog wat na. Ik wijs hem op de kleine kaviaarachtige bolletjes er vlak naast, maar enige herkenning voor hem geeft deze prut niet. Een vader-zoon uitleg volgt.

Kikkers ontwaken ook al door dat zachte weer in januari. Nooit eerder en ik loop al 30 jaar mee in het vak, zag ik zo vroeg kikkers actief, salamanders wel, gisteren nog zwemmend in een poeltje. Kikkers écht gezien heb ik nog niet, maar in prooiresten van marters en bijvoorbeeld reigers al wel. Vooral de kikkerwijfjes laten na predatie door das, bunzing en reiger nogal wat troep achter. In het kikkerlijfje zit het kikkerdril te wachten op het vroege voorjaar. De vruchtjes zitten in een soort geleiverpakking (hydrofiele ei-omhulsels), dat eenmaal in aanraking met water zal opzwellen tot wat we kennen als kikkerdril. Mocht een wijfje gegeten worden dan komt die gelei in aanraking met het vocht in de maag van de predator. Daar gaat het spul zwellen waardoor ze misselijk worden. Vervolgens spugen ze de prut uit. Die rommel noemen we dan heksensnot of meer bekend het sterrenschot. Als je goed oplet zie je meestal de zwarte puntjes van de vruchtjes liggen naast de glibberige gelei. Het lijkt op grove kaviaar, maar aantrekkelijk om te eten? Nee, ik vindt van niet.

Uitzonderlijk nat en zacht, maar de vorst kan nog komen

2012-01-07T09:40:00.002+01:00

Een blikkerig zonnetje doet haar uiterste best tussen de inktzwarte wolken door te breken. Onophoudelijke regen valt terwijl wij in januari aan schaatsenrijden en chocolademelk met slagroom willen denken. Niks witte kerst achter ons. Het enige witte van nu zijn bloeiende sneeuwklokjes tijdens de jaarwisseling, kan het nog gekker?

Geen winter, dan niks dan nattigheid, ja dat komt vaker voor. Temperaturen rond 10 graden boven nul, zachte winden, afgewisseld door ijzig koude buien, windstoten, het lijkt al maanden herfst te zijn. Of nee, de narcissen bloeien al in de stadsparkjes en hier en daar in en beschut liggende tuin. Zelfs de eerste muggen zag ik dansen, voorjaar lijkt aanstaande. De vraag is natuurlijk of de natuur deze gekheid wel aan kan. Ik denk van wel. Kijk eens goed naar onze eigen natuur. De inheemse planten en dieren zijn die nu ook echt van slag of valt dat wel mee?

De gekweekte soorten zijn tevens een mengelijk van landstreken en soms zelfs van werelddelen. Die mengeling zorgt ervoor dat planten zich snel laten misleiden door het weer. De inlandse planten ontwaken nog niet, maar als dit zachte weer blijft verwacht ik ook daar de eerste uitlopers binnen vier weken te zien. De lengte van de dag heeft daar ook invloed op, niet alleen temperatuur. Toch zit in mijn achterhoofd dat een Elfstedentocht in februari tot de realiteit kan behoren, maar dan is snel ander weer nodig.

Voor wie nu het bos in trek wil ik de vele kleurrijkdom van onze mossen aanbevelen. Let er eens op hoe veel kleuren groen er zijn. Op de boomstammen en op de grond van grijs- en bruin-en via groen- naar roodtinten. Miniatuur plantjes zijn het en zeker het bekijken waard. Nergens in ons land komen zoveel mossen voor als in zuid Drenthe. Klimatologisch bepaald, doordat het hier nu juist het vochtigste is, maar dat was u vast al eens eerder opgevallen. Laarzen aan, dat wil ik u nog meegeven net als een gidsje. Alleen op een inlandse eik kunnen tot wel 150 verschillende soorten mos groeien en nee, ook ik ken ze bij lange na niet allemaal.

Hoe bloeiende planten de vorst kunnen overleven leest u op: http://andredonkernatuur.blogspot.com/2011/12/met-suikers-de-winter-door.html

Hoe wintervlinders de vrieskoude trotseren leest u op: http://andredonkernatuur.blogspot.com/2011/11/natuurweetje-wintervlinders-drinken.html

Met suikers de winter door

2011-12-07T12:02:00.001+01:00

De ene plant kan wel tegen vorst en de andere weer niet. De reden daarvoor is simpel en soms ook heel smakelijk. Planten die wel tegen vorst kunnen maken meer suikers aan dan feitelijk nodig is in of voorafgaande aan de winter. Deze suikers zorgen voor een vorstbestendigheid, zeg maar antivries. Des te meer suikers in de plant of bloemen, ja, des te beter kunnen ze de vorst weerstaan.

Een prachtig voorbeeld van een plantje die dat kan is het sneeuwklokje. Die kan echt als een van de allereerste haar kop boven het ‘winterse maaiveld’ uitsteken, zonder risico te lopen op bevriezing. Als je op een bloemblaadje sabbelt, kun je het hoge suikergehalte ook nog eens proeven.

Zelfs in ons weiland achter het huis bloeide, 1^ste week december, nog een boterbloem. Deze zal dan ook vol suikers moeten zitten, anders kan de plant niet bloeien. Overigens lekkerder zal ze niet worden. Boterbloemen smaken bitter en er is haast geen dier die ze eet. Toch nam ik en hapje in de hoop dat ze lekker zou zijn. Bah! nog bitter.

Anders is het met de volgende voorbeelden van planten in de winter, die worden juist lekkerder. Velen weten wel dat de vorst over de boerenkool moet gaan om haar smaak veel lekkerder te krijgen. Dat is ook zo voor spruitjes. De planten voelen het koude weer komen en maken extra suikers aan. Zodra de vorst over de plant gaat blijft de suiker op zijn plaats zitten. Wij mensen zijn wel van het zoet en wellicht daardoor dat we de eerste nachtvorst afwachten en dan massaal aan de boerenkool met worst gaan.

Natuurweetje: wintervlinders drinken veel fruitsap waar ze een soort alcohol van maken

2011-11-13T08:38:00.002+01:00

Altijd onder invloed in de lucht

De eerste nachtvorst en dan kan het handig zijn je bloed te verdunnen met alcohol zodat het niet stroperig wordt. Nadeel is dat je dan de weg niet meer op mag, laat staan, vliegen. Toch bestaan er en paar heel bijzondere uitzonderingen die ondanks alle regels toch de lucht in zijn gaan. Geen politieman die er wat aan doen kan:-)

Natuurweetje: wintervlinders drinken veel fruitsap waar ze een soort alcohol van maken dat vervolgens door hun hele lijf wordt gepompt en werkt als antivries

De meeste vlinders overwinteren als rups of pop. Wintervlinders zijn juist nu actief. Met hun specifieke vermogen om van fruitsap alcohol te maken, bevriezen ze niet en kunnen ook nog eens goed functioneren. Dat mag toch wel opmerkelijk genoemt worden. Mocht jij een vlinder zien vliegen, dan weet je nu dat het niet komt omdat je teveel gedronken zou hebben, maar de vlinder wel.

Een paar soorten: grote- en kleine wintervlinder, vooral op de eik. In het voorjaar worden soms hele bomen kaalgevreten door groene rupsen. De eitjes daarvoor worden de komende weken gelegd op de knoppen van de eik. Een andere soort is de berkenwintervlinder, vooral te vinden op berk en beuk

Recentie OOG in OOG door Adri de Groot, Vogeldagboek

2011-11-10T06:07:00.003+01:00

Tekst en foto's
André Donker

Uitgave
Uitgeverij Landwerk 2011
64 pagina's, 15 x 21 cm
ISBN 978 90 77824 05 4
€ 13,65

Ook teksten van André Donker staan in:
Natuurscheurkalender 2012
Elke dag een vers groen blaadje
Uitgeverij Landwerk, € 14,95
Klik hier voor een Inkijkexemplaar

natuurontmoetingen

Oog in Oog
met de boswachter

Er zijn veel twitterende boswachters.
Bovendien verzenden ze veel tweets.
Daar kwam ik achter toen ik in oktober
zelf tweets ging verzenden en, uiteraard
geïnteresseerd in berichtjes over de natuur,
een hele reeks boswachters tegenkwam.
Een gerichte promotieactie voor de natuur?
Kunnen ze hun ei niet kwijt in hun werk?
Hebben (veel) boswachters ook nog andere talenten?

André Donker in elk geval wel.
Hij hanteert zijn pen alsof hij plantjes poot,
een vogelnest beschermt, een ree observeert:
met gevoel. Zoals: "De nieuwe dag ligt aan onze voeten,
hoeven er slechts op te gaan staan, dan volgt de rest
vanzelf" en "Als er een zucht van verlichting bestaat,
hoe zwaar zal de lucht dan zijn bij inademen?"

Deze tweets staan niet in zijn boekje 'Oog in oog
met de boswachter', wel een aantal andere.
Maar het accent ligt op zijn leuke vertellinkjes o
ver wat een boswachter allemaal mee
maakt met plant en dier en met mensen in de natuur.
Zoals een ontroerend verhaaltje over uitstervende 'echte'
stropers. Je voelt de poëzie in zijn ziel.

Donker is boswachter van Natuurmonumenten in Drenthe,
hij woont aan de rand van het schitterende Dwingelderveld.
Om dieren te observeren gebruikt hij een slogan die ik ook
graag verkondig: "De tijd nemen, dan komt de natuur
vanzelf op je af".

O ja, Oog in Oog geeft ook een paar recepten met pure
ingrediënten uit de natuur, zoals een kruidenomelet met
pinksterbloem, zevenblad, hondsdraf, maarts viooltje en
brandnetel.
Daarvan is het net zo lekker smullen als van zijn verhalen!

AdG, 7 november 2011
http://www.vogeldagboek.nl/node/66

Bekijk hier de tv-commercial 30sec. waarin ik vertel over de das, een schuw nachtdier of bekijk de 2 min versie http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=4WVPCzIEQIQ

column uit de Hoogeveensche courant

2011-11-08T20:16:00.003+01:00

Dassen en zeehonden vogelvrij door nieuwe natuurwet

Als een droom waaruit je maar niet wakker kan worden, dat is de nieuwe natuurwet van Henk Bleker. Jagersverenigingen zijn blij, maar waarmee eigenlijk. Meer bejaagbare soorten staan op hun wensenlijstje. Ik snap ieders hobby, maar om nu blij te worden dat je meer doden mag, past dat wel in onze maatschappij? Burgers roeren zich steeds harder, imago van regering en de Nederlandse Jager holt achteruit, tenminste, ik hoor niets anders. Hoe sta ik er zelf in en welke kant gaat dit uit voor natuur?

In de nieuwe natuurwet valt een groot deel van de beschermingsstatus van planten en dieren weg. Bijvoorbeeld: een das mag je vangen, vervolgens zijn burcht volledig verwoesten en dan mag de das weer los in de hoop dat hij naar elders gaat. Doet hij dat niet dan vang je hem weer, biedt hem te koop aan, maar op bijvoorbeeld Marktplaats mag hij nog net niet, uhh gratis dan wel weer. Opzettelijk doden mag niet. Opzettelijk doodschieten dan wel te verstaan. Mocht een das “per ongeluk”een “blauwe boon”oplopen en je zegt als jagers direct sorry tegen elkaar, dan is er verder niets aan de hand, zo lijkt de wet in elkaar te steken.

Voor de houders van reptielen gaat er ook veel veranderen. Altijd al adders of ringslangen willen houden, met Blekers natuurwet is ook dat geen enkel probleem. Stroop de hei maar leeg en stop ze in een bakje. Elke dag vers water en een muis elke week, dan gaat dat “prima”. Voor zeehonden geldt hetzelfde als voor de das. Met opzet doden niet, maar per ongeluk met een soort van “generaal pardon” zou het wellicht mogelijk kunnen zijn.

Dan nog de beschermde planten. Daarvan kunnen we ook kort en krachtig zeggen dat bescherming van de baan is. Plukken of uitsteken zou dan allemaal prima kunnen aldus de toekomstige wetgeving. Toch gaat dit niet helemaal op. De terreineigenaren zijn er ook nog. Zij moeten zelfstandig maatwerk leveren en die soorten beschermen die ze zelf “leuk” vinden.

In plaats van minder regels op de gebiedsbordjes komen straks waslijsten lange teksten wat wel en niet mag. Het zal nu toch tijd worden dat ik ontwaak.

Veel soorten zijn juist door hun beschermde status uit een diep dal gekropen. Dat mede daardoor beheer en of beheerjacht nodig is lijkt mij vrij normaal. Dat doen we voor reeën ook en met goede wil kan dat voor meer soorten als die op een locatie voor overlast gaan zorgen. Ook daar wil ik een voorbeeld van geven. De school die dicht moet wegens overlast van een steenmarter. Met de steenmarter gaat het landelijk best goed. Als een paar marters dan overlast veroorzaken, is ingrijpen in mijn ogen geen enkel probleem en zet de soort landelijk niet onder druk. Wederom maatwerk, maar blijkbaar ben ik nu een politicus en is de staatssecretaris plotseling natuurbeheerder geworden. Met zijn beleid gaat hij dat niet volhouden, omdat velen met mij daar lekker op gaan schieten. Zo krijgt de term “plezierjacht” een nieuwe betekenis voor mij.

RTV Drenthe http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/68833/natuurwet-slecht-voor-amfibien-en-reptielen

Roofdieren vergiftigd voor plezierjacht

2011-11-05T07:27:00.001+01:00

DVHN | Gepubliceerd op 05 november 2011, 07:00 Laatst bijgewerkt op 04 november 2011, 22:36

ASSEN - In Drenthe worden ten behoeve van de jacht regelmatig roofdieren vergiftigd. De politie heeft na maanden van onderzoek drie mannen opgepakt op verdenking van vergiftiging van dieren en het uitzetten van gekweekte fazanten.
Saillant is dat twee van hen, blijkt uit onderzoek van Dagblad van het Noorden, voorheen werkten als jachtopziener. Die juist misstanden moeten voorkomen.
De politie in Drenthe deed maanden onderzoek naar de misstanden in de jacht, in nauwe samenwerking met onder meer Staatsbosbeheer en de marechaussee.
Bijna vijftig vergiftigingen werden in kaart gebracht. Roofdieren als vossen en buizerds stierven een zeer pijnlijke dood door met verboden landbouwgif volgestopt aas. Ook honden raakten onbedoeld vergiftigd. Op vergiftiging van dieren staat maximaal zes jaar celstraf.
De jachtveldverzorgers en jagers schakelen de roofdieren uit, om zo te voorkomen dat ze fazanten opeten. Vervolgens laten ze gekweekte fazanten los in de jachtgebieden om te zorgen dat er wat te schieten valt.

Jagers vergiftigen buit om nog meer roofdieren te vangen

ANP/ Redactie − 05/11/11, 09:35

De milieupolitie in Drenthe heeft deze week twee jachtveldverzorgers uit Anloo en Donderen aangehouden die worden verdacht van het vergiftigen van roofdieren in noord- en midden-Drenthe. Dat zegt de chef van het regionaal milieuteam van de recherche Jelle van der Meulen vandaag.

De mannen vergiftigden geschoten wild en zetten de kadavers als aas weer uit. Roofdieren als vossen, dassen, buizerds en haviken aten hiervan en stierven een pijnlijke dood. Jagers konden daardoor ongehinderd jagen.

Daarnaast groeven zij ook vallen met aas erin, waaruit vossen niet meer weg konden. Jagers konden daardoor ongehinderd jagen.
Dat deden ze volgens Van der Meulen onder andere op gekweekte fazanten, die door het duo in de jachtgebieden werden uitgezet.

'Deze dieren kennen de wetten van de natuur niet. Door roofdieren af te maken, wisten de jachtveldverzorgers hun fazanten te beschermen. Jagers hadden daarentegen een makkelijke prooi.'

De milieupolitie vermoedt dat één van de verdachten al 15 jaar roofdieren vergiftigt. Daarvoor worden de zware middelen aldicarb en parathion gebruikt, giffen die vroeger werden gebruikt in de landbouw. 'Tegenwoordig zijn die in Nederland verboden', weet Van der Meulen. 'Twee korreltjes zijn al voldoende om iemand te doden. Op het gebruik hiervan staan straffen die kunnen oplopen tot zes jaar.'

Het vergiftigen van roofdieren vindt volgens de milieupolitie in heel Drenthe plaats. In totaal zijn er volgens de dienst dit jaar al 52 vergiftigde roofdieren gevonden. Daarnaast zijn er in de afgelopen jaren ook 10 tot 20 honden door het vergiftigde aas overleden. Van der Meulen denkt dat het om een groep van vijf tot tien jagers gaat, die onafhankelijk van elkaar werken. Hij verwacht de komende tijd meer aanhoudingen.

Het dagboek van Andre Donker in #DvhN 29-10 2011

2011-10-29T08:28:00.001+02:00

HET DAGBOEK VAN ANDRE DONKER

Andre Donker (48) uit Havelte is al 30 jaar boswachter bij Natuurmonumenten. Begin deze maand presenteerde hij zijn boek "OOGinOOG met de boswachter".

Zaterdag 22 oktober

Doordeweeks gaat mijn wekker om 06.00uur, maar voor die tijd ben ik al wakker. Zo ook op zaterdag. De krant ligt dan al in de bus aan de weg. Een kort wandelingetje buiten en ik weet elke morgen direct wat voor weer het is. Op zaterdag lekker de tijd om de krant echt te lezen. Met mijn Iphone de contacten met de rest van Nederland onderhouden. Zonder mensen om mij heen kan ik niet en dat past goed bij de presentatie over het Dwingelderveld die voor 11.00 uur op het programma staat in Spier. Het eerste wat ik daar aantref is een eekhoorn met een tamme kastanje in zijn bekje. Na afloop van mijn verhaal aan de uitermate gezellige groep, raap ik ook kastanjes voor straks bij het avondeten. Spruitjes-stampot met tamme kastanjes, spek en kipreepjes. Echt de herfst in huis halen met een bockbiertje

Zondag 23 oktober

Rond 05.55 zit ik heerlijk beneden in de kamer. Geen krant, dat is het ergste van de zondag. Ik ga naar buiten waar het ongelooflijk mooi is met maan, sterren en de langzaam kleurende hemel in het oosten. Rond de middag besluiten we te gaan varen in De Wieden met de Gieterse punter. Een prachtig vaartuig met een rijke historie. Goed warm aangekleed is het uitstekend te doen, op het spiegelgladde water. Op twitter plaats ik een paar foto’s zodat de 3600 volgers kunnen meegenieten, onze regio promoten noem ik dat. Na uren varen sluiten we de dag af met een hapje en drankje aan het water. Mooi herfstweer en een echte familiedag, allen een gezonde blos op de wangen de kinderen vroeg onder de wol.

Maandag 24 oktober

Mijn auto slaat niet aan, accu stuk. Snel wissel ik een accu van trekker naar auto en brrrrrrooeemmmm. Handen wassen en op weg naar ons projectenoverleg: hier bespreken we wat de komende 14 dagen op stapel staat en stemmen we af wie wat waarvoor moet doen. De belangrijkste waaraan ik veel werk heb zijn: zwemplas Blauwe Meer, Mantingerbos- en Weiden, herstel cultuurlandschap, een sponsor biedt 80 fruitbomen aan, infoavond organiseren, beheer van de Grote Startbaan Havelte. Tijdens het overleg word ik weggeroepen voor een interview voor radio 5. Mijn activiteitenlijstje is lang, te lang. Lunchen sla ik over, dat zijn de eerste 30 minuten winst. Vier gesprekken in de middag met omwonenden volgen. Na een goed gevulde dag besluit ik ’s nachts te gaan wandelen aan de flank van de Havelterberg. Via twitter beleven mijn volgers de nachtelijke expeditie mee, net als onze hond.

Dinsdag 25 oktober

Op Station Meppel geef ik al in de vroegte een interview over samenwerking. Een handige plek als de interviewer met de trein reist. Zelf woon ik op 12 minuten van het spoor, dus lekker efficiënt. Eenmaal op kantoor werk ik me snel door de ruim 80 mails heen. De meeste kunnen kort, andere sla ik op voor later. Tegen de tijd dat ik naar buiten wil gaat de telefoon. Een DvhN-fotograaf wil me portretteren in het herfstbos met paddenstoelen. Dat komt mooi uit omdat ik toch naar buiten wil. Rond 13.00uur tref ik hem vlakbij de schaapskooi van Ruinen. Plat op de buik met de neus vlakbij de “kabouterwoning” drukt hij af. Ook de fotograaf ligt plat op zijn buik. Twee grote kerels op de natte bosgrond, het zal een komisch gezicht zijn geweest, maar in de regen zijn er geen andere bezoekers te zien. In het bezoekerscentrum werken kinderen met hun ouders aan vetbollen voor de vogels in de winter. Mooie bezigheid nu de regen met bakken uit de hemel valt. “Oostenwind brengt zelden een regenkind”, maar vandaag denkt moeder natuur daar anders over.

Woensdag 26 oktober

Vroeg op, maar alle tijd. De kinderen hebben herfstvakantie en om die reden ben ik deze morgen vrij, niet helemaal. RTV Drenthe belt over een project bij Mantinge en vraagt bovendien of er al meer nieuws is over de kikkersterfte op het Dwingelderveld. Nee, niet echt. Ik verwacht dat pas rond december. Het 2^e telefoontje volgt. Of ik voor maandag een column kan aanleveren aan de Hoogeveensche Courant? De basis daarvoor zet ik direct op schrift, natuurwet van `Bleker` als leidraad. Ook een belletje van Natuurmonumenten, op mijn vrije dag, spoedklus hoor ik. Oké, ik schrijf direct de brief en de uitnodiging en mail het. De `rest`van de ochtend vullen we met gezinsspelletjes, waarna ik afreis naar het bezoekerscentrum Dwingelderveld. Een aantal kopers van mijn boek wacht op mij zodat ik hun exemplaar van OOGinOOG met de boswachter kan signeren. Gezellige boel is het met lekkere champignonsoep, die door een vrijwilliger is gemaakt. Op de terugweg krijg ik een sms-je van mijn vrouw met adressen waar ik onze kinderen kan afhalen die bij vriendjes spelen. Onderweg zie ik een drietal reeën liggen in het land. Daarvan maak ik een foto en plaats die op twitter.

Donderdag 27 oktober

Een dag om veel te geven, met dat gevoel stap ik de donderdag in. Krantje, ontbijtje, vast ritueel. Op kantoor wacht een aantal zaken van organisatorische aard. De telefoon rinkelt voordurend, waardoor het werk niet echt vlot. Dan geeft mijn digitale agenda een afspraakherinnering. “Vechtdalcollege, een natuurpresentatie over heide, reptielen, amfibieën en het Ranavirus, ook wel de kikkersterfte van Drenthe genoemd”. Op de laptop zit voldoende materiaal voor een avondvullend programma, maar het moet natuurlijk in de juiste volgorde gezet worden. Met een beetje stoeiwerk staat een goede kleurrijke power point voor mijn neus, maar ik mis nog wat. Na enig gedoe lukt het om bij elke kikkersoort een geluidsfragment te plaatsen. Een levendige presentatie, daar hou ik van. ‘T is mooi ‘west, om 23.15uur stap ik de keuken in van een huis waar iedereen al in diepe rust is..

Zelf paddenstoelen kweken

2011-10-27T13:23:00.001+02:00

Paddenstoelen Kweken

Paddenstoelen kunnen aan veel gerechten worden toegevoegd, maar ook licht gebakken in boter smaken ze verrukkelijk. Ze bevatten veel eiwitten en zijn daardoor licht verteerbaar.

Hier kunt u lezen hoe u zelf paddenstoelen kunt kweken.

Paddenstoelen hebben een geschikte broedplaats nodig. Deze broedplaats kunt u zelf maken. U heeft nodig: een langwerpige, houten bak van ongeveer 100x50x50 LxBxH. De bodem moet doorlatend zijn met gleuven of boorgaten. Heeft u een tuin dan kan het ook in de grond. Graaf hiervoor op een schaduwrijke plek een gat van 100x50 cm. De broedplaats moet gevuld worden met kortgeknipt stro. Daarna gaat het stro de kookpot in voor minstens een uur en daarna afgieten. Het vochtige stro kan in de broedplaats gedaan worden tot ongeveer de helft van de hoogte van de broedplaats. Dek de bak af met een vuilniszak. Prik veel luchtgaten en laat de broedplaats een week met rust. Het enige dat u moet doen is de broedplaats vochtig houden. Het is belangrijk dat het stro vochtig blijft en dat het boven de voedingsbodem donker blijft. De broedplaats heeft een constante temperatuur nodig, voorkom sterke wisselingen, maar zoek een temperatuur op van tussen 15 en 18 graden.

Het Broed

Nadat het stro een week afgedekt is geweest kunnen de sporen van de gekozen paddenstoel worden aangebracht. Voor het aanbrengen van de sporen, neemt u een laagdikte van 10 cm uit de bak weg, later worden de sporen hier weer mee afgedekt. Het overgebleven stro moet worden aangedrukt, zodat een horizontaal oppervlak in de bak aanwezig is. Hierna worden de sporen gelijkmatig verdeeld over het stro. Het terzijde gelegde stro wordt gelijkmatig verdeeld over de uitgelegde sporen. Hierna het stro opnieuw stevig en gelijkmatig aandrukken. Dan de bak opnieuw weer afdekken.

Na een week of 5 hebben de zwamdraden hun werk gedaan en zitten door de hele bak heen. Belangrijk is dat de bak vochtig blijft! Het is nu tijd om fijne tuinaarde in een laagje (5cm) aan te brengen en wederom afdekken. Op vochtig houden na blijven we er de komende weken vanaf. Zodra u witte schimmelaarde ziet ontstaan, mag de folie definitief weggenomen worden. Na nog eens drie weken verschijnen uit de witte draden de eerste paddenstoelen en kan de oogst beginnen. Meerdere keren oogsten is heel normaal en daarna neemt de groei dermate af dat u opnieuw moet gaan beginnen.

Een aantal internetwinkels bieden broed te koop aan. Ook kunt u daar zien welke soorten geschikt zijn voor thuiskweek w.o. Oesterzwam, Shi-take, Franse champignon en Kalfsoesterzwam

Ik wens u alvast veel succes

hartelijke groet,

Andre Donker

Stoere winterwandeling voor het hele gezin #Dwingelderveld

2011-10-26T20:36:00.003+02:00

U bevindt zich hier : Startpagina » Speciaal

Stoere winterwandeling voor het hele gezin met boswachter André Donker

Zondag 27 november hebben wij in samenwerking met de boswachter een leuk en lekker arrangement samengesteld.

U wordt ontvangen (tussen 13.00 en 13.30) met een kopje koffie/thee met iets lekkers en voor de kinderen limonade.

Aansluitend gaat u met eigen vervoer naar het Dwingelerveld waar u onder begeleiding van de boswachter een mooie wandeling gaat maken.

Bij terugkomst staat de vuurkorf aan en hebben we een glas gluhwein of warme chocolademelk. De kinderen mogen in het vuur een broodje bakken.

Intussen gaat André de keuken in en bereid een heerlijke maaltijd voor u (voor degenen die zijn boekje oog in oog met de boswachter hebben gelezen, hebben vast al een idee wat er op het menu zal staan).

Opgave vóór 22 november bij Sijs eten en drinken, tel. 0521-591995 of info@sijs-etenendrinken.nl
Bij erg slecht weer is er een vervangende activiteit.
Voor de kinderen die nog niet mee kunnen wandelen is er vermaak in het restaurant.
Inhoud arrangement: aankomstdrankje met lekkers
wandeling met de boswachter
glühwein of chocolademelk, zelfgebakken broodje met kruidenboter
stampotbuffet ( 2 soorten) en frietjes met kip voor de kinderen

prijs per persoon €17,50
kinderen tot 12 jaar € 8,50

Genoten en het koste me (nog) niets

2011-10-20T14:03:00.002+02:00

Vanmorgen heb ik genoten van de zonsopkomst. Haar kleurenpracht sprenkelde een soort van goudenregen over mij en het landschap rondom, het maakte me gelukkig.

Vanmorgen heb ik genoten van de ganzen in de lucht. Als bij toverslag vielen de eerste naar beneden op de voedselrijke velden, waarna vele volgden. Zonder het te beseffen verstreek een half uur, het maakte mij vrij van gedachten.

Vanmorgen heb ik genoten van de spreeuwen. Druk tweetende spreeuwen, dan hoog in de lucht, dan weer omlaag. Een spel waarbij het leek alsof ze dansten. De vorm van de groep voortdurend in verandering, terwijl de “vlucht” op dit moment in een boom uitrust.

Vanmiddag en er komt nog meer denk ik, al genoten van dikke joekels van wolken met witte kuiven en diepzwarte buiken, daarachter hemels blauw.

Gelukkig, genoten in voldane vrijheid. Ik hoefde er niets voor te doen enkel naar te kijken en het kostte me (nog) niets.

"Mijn natuur is een kado-tje voor ons allemaal" eigenzinnig en soms onvoorspelbaar, al doen velen hun best het weer te voorspellen, blijft dat slechts mensenwerk natuurlijk.

Amerikaanse vogelkers, smaakverbeteraar voor brandewijn en rum

2011-10-19T10:23:00.004+02:00

foto: wikipedia

De Amerikaanse vogelkers of bospest (Prunus serotina) is een struik tot kleine boom van 20meter hoog. Vanaf de jaren twintig van de twintigste eeuw als vulhout in de bossen aangeplant. Deze zeer snelle groeier nam omringende bomen mee in de strijd om het licht, waardoor zij ook sneller en vooral rechter gingen groeien. Daar gaat het nog steeds om, immers boompje groot plantertje dood, alle reden dat voor te willen zijn.

Bloei
De Amerikaanse vogelkers bloeit met witte bloemen aan trossen, van eind mei tot en met juni. Bijen, zweefvliegen en vlinders bezoeken haar graag. Al van verre ruik je in het bos dat de Amerikaanse vogelkers in bloei staat. Zelf geniet ik als boswachter enorm van haar zoetige geur.

Nadeel
Het grote nadeel is dat de Amerikaanse vogelkers heel veel bessen draagt en vogels zijn daar gek op. Vandaar de naam “vogelkers” Dit is niet het echte nadeel natuurlijk, maar de pitten poepen ze overal uit en die zijn ongelooflijk kiemkrachtig. Kortom overal waar je ze niet hebben wil, komen ze ook. Dat geeft haar de bijnaam bospest. Die sterke kiemkracht waardoor ze overal komt ook waar je ze niet hebben wil is in haar nadeel. Bosbeheerders gruwen van deze soort omdat ze al het andere bos kan verdringen.

Gebruik door u als bezoeker van het herfstbos

1. De kleine bessen of kersen zijn goed eetbaar wanneer ze goed rijp zijn; dan is de kleur zeer donkerrood tot bijna zwart.

2. Ik neem ze vaak als ik dorst heb, top dorstlessers, talrijk, gratis en voor niets. Hoe kan een Amerikaanse vogelkers nog Hollandser worden? #gratisdorstlesser

3. Maak er eens jam van, dat gaat uitstekend

4. Maak je zelf weleens rum of brandewijn, dan mag deze bes of kers niet ontbreken

5. De pitten gooien we weg, net als van gewone kersen. Die zijn zelfs giftig. Uitspugen mag dus weer en is goed voor je gezondheid.

Herfst, ik ben geen trekvogel

2011-10-18T11:09:00.002+02:00

Wind en regen rukken de bladeren van de bomen. Trots als ze was op haar bladerdek, verliest ze toch met opgeheven hoofd haar kleurrijke blad. Zijn de herfststormen zo krachtig dat de boom ter aarde stort, dan liggen nieuwe vruchten klaar. Enkel deze wasdom bereiken duurt minstens 25 jaar.

In de natuur heeft alles zijn tijd, nut of doel. Jaargetijden spelen daarin een belangrijke rol. Vandaag waaien en spoelen verdorde bladeren van de boom. De Vorst van vorige week versnelde het proces, maar ontkomen kunnen we er toch niet aan. Het blad en boom gaan definitief uit elkaar. De boom wist dat nog van een vorig jaar, voor het blad is het de eerste maal.

Een oude eik met haar kronkelige takken lijkt voor mij op een menselijk brein. Grillig die kronkelende takken, maar elk heeft een doel. Ieder blaadje wil zijn eigen ruimte om te leven om zo de kracht daarvan terug aan de boom te geven. Nu gaat ze richting de winter en raakt ontkleed. Naakt en alleen sleept ze zich door de winter heen. De mensen echter gaan steeds dikker gekleed.

Mens en boom maken zich op voor de winter. Zoals ze daar staat, afgetekend tegen de herfstlucht, minstens zo mooi als in haar zomerse pracht. Een vogel is het met mij eens, ze zit in de top van de boom, geniet van het utzicht en heeft ooit lang geleden al besloten, geen trekvogel te willen zijn, net als ik. We blijven op onze post, weer of geen weer.

UITNODIGING: Nachtwandeling Holtingerveld

2011-10-16T20:59:00.002+02:00

Komende vrijdagavond ga ik weer op #nachtwandeling in het Holtingerveld.

Het heuvelachtige landschap, de stilte en de aangename natuurlijke omgeving doen in de nacht iets extra’s met je. Zelf verwacht ik een stikdonkere nacht.

Probeer het ook eens en wandel mee op deze “nacht van de nacht wandeling”
Gebruik van kunstlicht is niet toegestaan.

Datum 21-10 2011

Tijd: 20.00 uur

Plaats: Havelte

Locatie: v. Helomaweg + Hunebedweg (P tegenover Theehuis het “Hunebed”)

Kosten 5 euro pp

Opgeven per DM, of reactie onder dit blog. vol = vol

Tweet; Ik zag haar, niet voor 't eerst. Ze leek een witte deken op het veld, maar ineens stond ze op, rijkte naar de sterren en vervloog #witwief

Blote benen - dikke jas

2011-10-12T19:00:00.002+02:00

Het was een zomers begin van de herfst. Temperaturen boven de 25 graden en wat waren we daar aan

toe. Alles en iedereen veranderde. Ook wij besloten om in de stad op een terrasje iets te gaan eten.
Gezellig met ons viertjes,maar geen vrij tafeltje te vinden. Ginds kwam een tafeltje vrij. Ik stootte mijn vrouw aan en

die nam direct een spurt. Net voor een ander stel plofte ze op de stoel neer met een grijns op haar gezicht.

Zo genoten we op het plein van alle vrolijke mensen. De uitbaatster had er ook echt zin in. Deze twee dagen

met zomers weer bezorgen haar meer omzet dan de laatste weken bij elkaar.

Herfst, maar zomers.

Aan de kleding van de mensen ontbraken de pijpen en mouwen. Blote armen en benen overal waar we keken.

Inmiddels zijn de mooie dagen allang voorbij en vergeten. Windstoten teisterden ons land. De radio verklapt het: slecht

weer, harde wind en regen, 450 kilometer file en ik? Ik zat rond Utrecht muurvast. Dat kwam mij bijzonder slecht uit, maar zou dat voor anderen anders zijn geweest? Mijn doel was Hilversum. Daar had ik een afspraak bij omroep Max, om het radioprogramma Wekker Wakker te doen met Henk Mouwe en Léonie Sazias. Het onderwerp? Herfst! Om 9.00 uur moesten we beginnen. Ruim op tijd, om 6.50 uur, sprong ik al in de auto, maar, om 8.55 uur, slechts enkele kilometers van mijn doel, stond ik klem op een kruising in Hilversum. Via de mobiele telefoon belde ik met de studio en vertelde waar ik vast zat/ Voor mij een probleem, maar voor de programmamakers niet. ,,We draaien wel een extra plaatje tot u er bent.’’ Na een rit van een uur te veel stapte ik uit vlakbij de studio. Regen en wind, de dikke jas al aan, ook ‘het’ gezicht van de herfst. Dampende koffie en een hartelijk woord van welkom terwijl de microfoon vlak voor mijn neus werd

gezet. Inmiddels was het 9.10 uur en we gingen de lucht in. Léonie is een echte liefhebster van de herfst met

haar paddenstoelen, heerlijke bosgeuren, beestjes en verkleurde bladeren. Henk voelde zich depressief

door bladval, regen en koude. Hij heeft het gevoel de zomer te hebben verloren en rilde bij de gedachte aan de winter. De

herfst is het einde van de zomer en het begin van de winter, maar kan alle weertypen van elk jaargetijde

in huis hebben. De afgelopen dagen waren zelfs voorjaarszacht. Kwikstaarten maakten elkaar het hof,

koolmezen en de merel zongen het hoogste lied. Terwijl ik dat zei, zag ik het gezicht van Henk veranderen.

Nieuwe liefde op komst? Elke dag kan anders zijn en terwijl ik dit schrijf regende het zonnestralen.

Nadat ik klaar was hadden we motregen die overging in dikke druppen.

Herfst kent vele gezichten en ik ga straks nog even uitwaaien want ik hou van de herfst met haar stemmige

weer.

herfstregen een natte eekhoorn

2011-10-11T20:28:00.000+02:00

In de stromende herfstregen een natte eekhoorn gezien

Een melding ging eraan vooraf, anders was ik zeker het bos niet ingegaan. Een stroomdraad hing boven het fietspad, zo sprak een heer mij toe. Elke fietser zou zomaar geraakt kunnen worden en wellicht een stroomschok kunnen krijgen. Reden voor mij om direct het kantoor te verlaten en de situatie te gaan bekijken.

Op het smalle fietspad trof ik mijn tipgever. Van onder tot boven in de regenkleding gestoken, wachtte hij op mijn komst. Hij wees mij een dunne draad. Een van schrikdraad afkomstige draad hing uit een boom naar beneden. Slordig zou je zeggen, maar hier was duidelijk sprake van een soort vandalisme of balorigheid. Gelukkig stond er geen stroom op. De beide einden waren nergens mee verbonden, zodat wij de draad eenvoudig konden oprollen. Ik was de melder dankbaar. Een losse draad kan best nare gevolgen hebben voor een fietser. Het probleem was nu opgelost en we hadden alle reden even na te praten.

Voor ons stonden enkele oude bomen. Ook zij lekten en daaronder schuil zoeken was zeker geen optie. We bespraken de drie spechtengaten in een van de bomen.

Als uit het niets verscheen een klein koppie van een eekhoorn uit een gat. Een moment lang keek ze naar buiten. De regen gutste naar beneden. We werden nog natter dan we al waren en de eekhoorn ook. Ze schudde de regen van haar kop en pels af en verdween weer naar binnen. Zoiets zie je zelden. Ik dankte de tipgever voor dit fraaie tafereel, zonder hem had ik hier niet gestaan. Voor deze momenten wil ik best nat regenen. Normaliter had ik dit allang op twitter gezet, maar mijn Black Berry-ondersteuning ligt plat. Had misschien ook last van de neer gutsende regen. Een voordeel is er ook. Nu de server plat ligt heb ik een reden een blogje te schrijven, iets wat ik anders vandaag ook niet gedaan zou hebben.

Wekker Wakker; win een dassenexpeditie

2011-10-08T11:27:00.004+02:00

Afgelopen donderdag was ik te gast in het radioprogramma Wekker Wakker van omroep Max.

==========================================================

Overgenomen van de omroep!

De bladeren kleuren bruin, geel en rood en dwarrelen op de grond. De tekenen herfst. Boswachter André Donker weet als geen ander hoe prachtig het bos is in de herfst.

Donderdag 6 oktober 2011 (was) is hij te gast in Wekker-Wakker! Hij legt uit welke schoonheden het bos verborgen houdt voor wie niet goed oplet. Hij geeft tips voor een mooie wandeling en vertelt wat er te zien, te voelen en te ruiken is in het bos.

Win een dassenexpeditie!
Zaterdag 15 oktober 2011 leidt André Donker boswachter bij Natuurmonumenten- speciaal voor de luisteraars van Wekker-Wakker! - een dassenexpeditie door het leefgebied van de das in het Drents-Friese Wold. Doe tot en met zondag 9 oktober 2011 mee met de prijsvraag en maak kans op twee plaatsen in de expeditie!

Doe mee > Win een dassenexpeditie

Luister het gesprek met André Donker terug:Deel 1:

Deel 2:

Deel 3:

André Donker schrijft eerste eigen verhalenbundelAndré schreef een verhalenbundel over zijn ontmoetingen met dieren, planten en mensen in de natuur; Oog in oog met de boswachter.
Lees meer

Tweet-up met OOGinOOG in de verkoop tijdens #Nachtwandeling

2011-10-02T13:13:00.090+02:00

Terugblik Tweet-up #nachtwandeling met de lancering van mijn debuutbundel OOGinOOG, mogelijk gemaakt door tweeps @Hugo_Iwd en @Binnepuntnl Mannen hartelijk dank voor jullie bijdrage aan een schitterende avond. Verder bedank ik mijn uitgever Landwerk, Heidi van der Molen, mijn vormgeefster, Natuurmonumenten voor alle ondersteuning die we nodig hadden, Dames van hotel de Jonge voor de drankjes van de avond, Burodrie uit Giethoorn voor de medeorganisatie die samen met mijn vrouw Hilda van de lancering iets heel speciaals hebben gemaakt. Echtpaar Thalen voor de muzikale begeleiding en Roel Nooi voor de prachtige voordracht en iedereen waarvan ik schitterende reacties op de avond, debuutbundel heb mogen ontvangen.

fotograaf: Hugo

fotograaf: Binne-Louw

fotograaf: Hugo

fotograaf: Binne-Louw

fotograaf: Hugo

Voor wie met mij op dassenexpeditie wil:

Vanaf maandag in de STER op alle netten de verkorte versie van de lange internet spot "Komt dat zien". http://www.youtube.com/watch?v=4WVPCzIEQIQ&feature=relmfu dassenexpeditie

Van dichtbij: rubriek uit Dagblad van het Noorden
https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=explorer&chrome=true&srcid=0B7xRvGkse_FjYzNmN2I1ZjAtNmZkNy00YWI3LWE2MjktMTU3M2QxNTBhZDg4&hl=en

Zaterdag 1 oktober 2011: tweet-up met Donker in het donker!

2011-09-26T17:51:00.005+02:00

Boswachter André Donker lanceert zijn boek Oog in Oog met de boswachter tijdens een #nachtwandeling in De Wieden.

Op zaterdagavond 1 oktober vindt op bijzondere wijze de lancering plaats van Oog in oog met de boswachter, het debuut van André Donker. U bent van harte welkom om dit moment bij te wonen. Tevens zijn deze 'tweet-up' en #nachtwandeling dé kans voor volgers van Donker om hem in het echt te ontmoeten. Vanaf 19.30 uur ontvangt Donker u in De Wieden.

Tweet: Marja van der Tas, burgemeester Steenwijkerland komt in De Wieden voor de Tweet-up #nachtwandeling om mijn boek OOGinOOG te lanceren!

Met Donker het donker in

In zijn boek legt Donker uit waarom hij graag ’s nachts de natuur in gaat: “In de nacht werken je zintuigen anders dan overdag. Je ogen zien veel minder, maar je oren horen meer. Dat komt vooral omdat het in de nacht veel stiller is. De meeste geluiden vallen langzaam weg. Ook je gevoel is anders. Overdag zeker van jezelf, nu alert op vreemde geluiden en die zijn er meer dan voldoende. Elk geritsel, het breken van een tak, je ogen vliegen er op af, maar zien niets.” Donker deelt dit gevoel graag met zijn gasten tijdens deze nachtwandeling vol verrassingen en geeft daarmee een voorproefje op de natuurbeleving die centraal staat in Oog in oog met de Boswachter.

Oog in oog met de boswachter

In zijn debuut neemt Donker de lezers mee in zijn belevingswereld. In 28 korte verhalen, verdeeld over de vier seizoenen, beschrijft hij op sfeervolle wijze zijn ‘ontmoetingen’ met dieren, planten en mensen in de natuur. Van zijn ervaringen met een stroper, het mijmeren in stilte op de hei tot het ‘temmen’ van een onwillige schoolklas. Donker gunt zijn lezers niet alleen een kijkje in de keuken van het huidige natuurbeheer, maar ook in zijn eigen keuken. Elk jaargetijde sluit hij af met zijn favoriete seizoensrecept, gemaakt met ingrediënten direct uit de natuur. Dit prachtig vormgegeven boekje is een mooi geschenk voor iedereen.

André Donker

Donker is al 30 jaar gepassioneerd boswachter bij Natuurmonumenten in onder andere de nationale parken De Wieden, Drents-Friese Wold, Dwingelderveld. Met zijn vrouw en twee kinderen woont hij in het centrum van deze drie gebieden. Over zijn ervaringen in de natuur schrijft hij regelmatig voor kranten, tijdschriften, natuur- en wandelboeken en websites. Ruim 3400 volgers op Twitter en de enthousiaste lezers van zijn blog leven dagelijks met hem mee.

Informatie of deelname:

Wilt u meer informatie? Wilt u deelnemen en/of een interview met André Donker? Neem dan contact op met Willemien Hallebeek van Uitgeverij Landwerk via w.hallebeek@landwerk.nl, 06-3632 1584.

http://www.landwerk.nl/documenten/uitgeverij/20111001-uitnodiging-tweetup-andre-donker.pdf

Locatie & tijd:

Zaterdag 1 oktober, ontvangst vanaf 19.30 - 19.45 uur

Adres bij opgave w.hallebeek@landwerk.nl

Uitgeverij Landwerk Postbus 618 6700 AP Wageningen                                  Natuurmonumenten steunt dit initiatief

In de media:
http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/66392/drentse-boswachter-schrijft-bundel

Rodekool zwam, een echte fop-zwam

2011-09-20T13:24:00.004+02:00

opkomende zon van hedenmorgen 20 sept. 07.20uur

Amethistzwam, Laccaria amethystea

rodekool zwam

Rodekoolzwammen zijn familie van de fopzwammen. Dat zit ook een beetje in mijn systeem. Als ik ze zie moet ik onwillekeurig even glimlachen. Een echt teken van de herfst zijn ze niet. Deze zwammen kom je al in juli tegen, als het niet te droog is. Wel, daar hadden de zwammen dit jaar met al die regen niets over te klagen.

Mijn broek zit onder het spinrag. Jammer eigenlijk dat mijn bezoekje zoveel spinnenrag kapot maakt. Een geluk is wel dat de spinnen een dergelijk bouwwerkje in slechts een nacht tijd weer weten te herstellen. Die wetenschap stelt me vervolgens enigszins gerust. Je zou anders geen stap meer durven te verzetten.

De Rodekoolzwam, is een in Nederland zeer algemene paddenstoel. Op mijn wandeling door een berkenbosje in het Dwingelderveld kwam ik ze tegen. Paars van kleur en in de herfstkleuren van de berk met zijn witte bast en gele bladeren een mooie verschijning.

#wolfinNL

2011-09-18T08:24:00.006+02:00

Nederland zag de laatste jaren de ene na de andere soort over de grens komen. De zeearenden en de kraanvogels als prachtige voorbeelden. Helemaal als webcams worden ingezet om soorten beter te laten zien, dan stijgt de NL waardering enorm. Live bij u thuis gebracht. Natuur dichtbij, heel dichtbij. Het onbekende valt weg en ineens weten we er allemaal een heleboel meer van. Super is dat. Waar het tijdschrift stopt, neemt de webcam het over. #VolgVos ook zo’n hit van Nederlandse bodem. Jarenlang was de vos alleen een ondier dat bestreden moest worden. Nu denken vele mensen daar gelukkig anders over. Het is een prachtig dier dan meer ruimte moet hebben in ons denken en doen dan alleen de doodstraf geven. Vossen worden gemiddeld nog geen 3 jaar oud in NL en dat terwijl ze makkelijk 10jaar moeten kunnen worden.

Dassen

Vanaf de 80-tiger jaren zet ik mij in voor de das. Eerst stelde dat niet veel voor. Dweilen met de kraan open. Er was domweg te veel mis op het platteland en de natuur te klein en te droog. Toch hebben we met een aantal mensen er de schouders onder gezet. Niet publiekelijk gestrooid met onze plannen, maar domweg er voor gaan. Pas na het grote natuurherstel in Drenthe waarbij beken, beekdalomgeving en heidevelden in oude luister werden teruggebracht, kwam het herstel van de das in een stroomversnelling. Dat bleek uiteindelijk de enige remedie voor het herstellen van de dassenpopulaties in Drenthe. Hadden wij van meet af aan geroepen dat we wilden werken aan 200 dassen in de regio, dan waren woedende reacties niet van de lucht geweest. Nu zonder daar veel aandacht aan te schenken lopen er in Drenthe circa 500, het mooie daaraan is dat die ruimte er makkelijk is en nagenoeg geen mens de dieren ziet, laat staan er bergen overlast van heeft. Tijd voor een webcam hoor ik u al zeggen.

#wolfinNL

Een wolf is niets anders dan een groot landroofdier. Smullend kijken we via de tv naar orka Morgan. Volgen haar belevenissen als zitten we in de bioscoop. We smullen van dat schitterende dier. Dat het een ongekend grote jager is, nee dat is niet erg. Ze is zo mooi, dat vergeven we haar wel. De wolf is een landroofdier dat inderdaad reeën eet. Jaarlijks rijden we daar vele tientallen van dood in het verkeer en duizenden schieten jagers af. Toch lopen overal wel reeën langs de bosrand. De wolf brengt daar geen verandering in aan. Natuurlijk kunnen ze een schaap doden, ik geef het toe, maar in Friesland lopen de schapen op weides met tal van sloten er omheen. In die sloten verdrinken jaarlijks meer schapen dan de wolf gaat opeten. Eigenlijk is het zo dat de wolf een slechte koopman is. Alles draait tegenwoordig om economische belangen. Als de wolf meer geld zou betalen voor een schaap dan de slager, kreeg hij ze allemaal aangeboden. Het draait uiteindelijk om economie en economische belangen. In die economische omgeving vinden wij het al normaal dat NL koploper is met bijensterfte, veroorzaakt door landbouwgif. De balans in ons denken en doen is soms ver te zoeken. Nederland is een stuk mooier geworden in de laatste 30 jaar en ik ben iedereen die daaraan heeft bijgedragen, dankbaar.

http://www.natuurmonumenten.nl/content/welkom-wolf

Kastanjehoning, van vrienden gekregen

2011-09-16T20:46:00.002+02:00

Van vrienden kreeg ik een dikke pot kastanjehoning. Een soort stroopachtige vloeistof en bruin van kleur. Nu heb ik echt wel wat met bijen en zeker met honing, maar deze kende ik nog niet. Daarom zocht ik in mijn boeken naar de specifieke eigenschappen van tamme kastanjehoning en had deze snel gevonden. Een deel specifiek voor de tamme kastanjehoning, het andere meer algemeen.

De tamme kastanjehoning smaakt lekker in de koffie. Ze heeft een beetje een bittere smaak. Als koffie zwart met suiker genieter, kan ik voortaan de suiker wel weg laten. Even wennen, maar na het 2^e kopje koffie, begint voor mij het echte genieten al te komen.

Een bijkomend voordeel is dat tamme kastanjehoning zo lekker schenkbaar blijft, ze kristalliseert niet. Een eigenschap die ik ook ken van de dopheide honing.

Vermoeidheid

Zo aan het einde van de week merk ik wel iets van vermoeidheid. Tamme kastanjehoning bevat daar een uitstekend stofje voor, acetylcholine. Een stof die veel sporters wel herkenen denk ik, of nodig moeten leren kennen. Bij mijn weten staat ze ook niet op de dopinglijst, zowel dan hoor ik dat graag. Deze stof is goed voor de bloedsomloop en stabiliseert het hartritme en de bloeddruk gaat iets omlaag. Ik hoorde van een bevriende imker, dat honing ook een bacteriën dodende werking zou hebben in mond en keel, waardoor keelpijnachtige verschijnselen sneller zouden verdwijnen. Voor sporters is het extra goed dat mond, neus en keel schoon zijn natuurlijk om betere prestaties te krijgen. Niet dat ik dat allemaal nodig heb, maar het is ook gewoon lekker.

Een ding staat vast, mijn vrienden moeten het beste met mij voor hebben gehad, door niet alleen een potje honing te willen schenken, maar mijn algemene gezondheid verder op te willen opkrikken. Blijkbaar zijn ze gek op mij en ik daardoor nog meer op hen.

“vrienden voor het leven”geef je honing

Succisa, van onderen afgesneden

2011-09-15T22:03:00.000+02:00

Langs het zandpad in het Holtingerveld staan onverwacht veel blauwe bloemen te bloeien voor de tijd van het jaar. Het is de blauwe knoop, (Succisa pratensis) en ze zit vol met zweefvliegen en hommels. Het doorbreken van de zon na al die sombere dagen kunnen zij wel gebruiken om vliegensvlug nectar te verzamelen en zo de wintervoorraden op peil te brengen. Het herfstachtige weer van de laatste acht weken is tevens de reden dat de blauwe knoop nog staat te bloeien. Normaliter stopt ze daarmee eind augustus. Een geluk voor de hommels, dat meer planten langer door bloeien. Het helpt ze uitstekend de winter door te komen. Een paar warme dagen en voldoende bloeiende planten hebben ze echt keihard nodig. Nectar gaat mee naar hun nest en wordt opgeslagen als voedsel om daarmee de winter door te kunnen komen. Het opslaan van deze wintervoorraden heeft flinke vertraging opgelopen, maar nu halen ze de schade in.

Kamperfoelie
Wat ik nooit had gedacht is dat de blauwe knoop tot de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae) . zou behoren. De plant ziet er zo anders uit, maar blijkbaar is het of mijn gezichtsbedrog of een foutje in de literatuur. Zoals ik hier sta met een berm vol blauwe knopen kan ik het mij ook haast niet voorstellen dat de plant zeldzaam is en op de beschermingslijst staat van inheemse planten, zo paars-blauw is het hier.
Afweerkruid

De plant wordt gerekend tot de zogenaamde afweerkruiden. Het zou afweer bieden tegen hekserij. Volgens een oude sage zou de duivel woedend zijn geweest over de geneeskrachtige eigenschappen van de plant en daardoor een stuk van de wortelstok hebben afgebeten. De wortelstok van de blauwe knoop heeft een ietwat ongewone vorm.

Succisa betekent van onderen afgesneden. Tja, een mooie bloem voor op een vaas, maar dat doe ik maar niet. Het kan wel omdat de plant in kweekvorm verkrijgbaar is. Vanuit de tuin is het natuurlijk geen enkel probleem de bloem in huis te halen.

Wilde tijm, meer dan mooi alleen

2011-09-12T18:27:00.000+02:00

Nergens zie ik zoveel tijm groeien tussen de heide als hier in het Holtingerveld. Even met mijn hand over de grond strijken waarop de bodembedekker groeit en dan aan mijn hand ruiken.

Geur

De geur van tijm heeft op mij een rustgevende werking dat samen met het beeld van de omgeving iets oerouds in zich heeft. Naast dat planten mooi kunnen zijn, werden ze lang geleden al gebruik voor medicinale werking of als voedsel. Wilde tijm, meer dan mooi alleen.

Geeft rust

Wilde tijm of gekweekte tijm kun je op dezelfde wijze gebruiken. Gelukkig maar omdat wilde tijm een zeldzame plant is geworden en in de gekweekte vorm verkrijgbaar is. Culinair voegt het zeker iets toe, maar medicinaal gebruik van toen, daar weet ik net even meer van. In de vorm van thee geeft ze rust, iets dat ik al ervaar bij de geur door er over heen te aaien met mijn hand en dan daaraan te ruiken. Op deze wijze blijft de plant heel en doe ik haar geen kwaad. Bij de maaltijd of als thee zou ze helpen tegen winderigheid. Handig na zwaar tafelen, maar daar ontbreekt mijn ervaring.

Tijmhoning

Bijen zijn dol op de kleine bloemetjes en verzamelen de nectar. De uiteindelijke tijmhoning is heerlijk in de thee. Doordat tijmhoning slijm oplost helpt het griep en verkoudheid te verlichten. Zelf gebruik ik tijmhoning om kip te marineren en daarna aan te braden. Iets tijmhoning in de pan en daarin spek braden voorkomt die zware lucht van het bakken en overtollige walm in de keuken.

kikkersterfte Dwingelderveld #RTVDrenthe uitzendinggemist

2011-09-09T08:27:00.001+02:00

Forse verspreiding ranavirus op het Dwingelderveld 08-09-2011

DWINGELDERVELD - Het voor amfibiën dodelijke ranavirus heeft zich fors verspreid op het Dwingelderveld. Die conclusie trekt Natuurmonumenten na steekproeven in het gebied.

Vorig jaar stierven duizenden kikkers in het natuurgebied. De dieren bleken besmet met het ranavirus. Nog steeds vinden boswachters dode of zieke kikkers in het hele gebied. Volgens Natuurmonumenten is dat een groot probleem, want onduidelijk is nog hoe verdere verspreiding van het virus gestopt kan worden.

Alle dode kikkers worden naar het Dutch Wildlife Health Centre gebracht, waar virologen onderzoeken of ze besmet zijn met het ranavirus. Eind dit jaar verschijnt een rapport met alle verzamelde gegevens.

Zie ook:
- Kikkersterfte op Dwingelderveld

Ogentroost, zeldzame planten met veel mogelijkheden

2011-09-07T17:14:00.001+02:00

ogentroost tussen de struikeide

Ogentroost is een plantje dat bij ons voorkomt in bermen en op de heide. Iets kalkrijk en daardoor was de plant in Drenthe veel te vinden langs de vele kilometers lange fietspaden van schelpen. Door overvloedige zure regen in de 80tiger jaren zijn veel groeiplaatsen verdwenen, domweg omdat de grond te zuur was geworden voor dit kalkminnende plantje.

Gebruik, droog verzamelen van de hele plant en dan drogen om er thee van te trekken. Deze thee kun je drinken, maar vooral ook gebruiken, na afkoeling, voor het uitwassen van ontstoken ogen, deppen van vermoeide ogen, helpt tegen lichtgevoelige ogen en zelfs zou het goed zijn om te snuiven door de neus bij sinusitis.

Versgeplukt kun je het ook koken. Ongeveer een theelepel vol van het kruid in een kopje water. 1 minuut koken en dan 4-5 minuten trekken. Drink elke dag gedurende een week voor het eten en je ogen komen tot rust.

ps: Vroeger gebruikten we planten als de normaalste zaak van de wereld. We waren op planten aangewezen omdat er niets anders voorhanden was. Tegenwoordig heeft de medische wetenschap synthetische en plantvervangende stoffen ontwikkeld, dankzij de eerder opgedane kennis en ervaring met planten. Ik leg u graag voor hoe planten aan hun naam zijn gekomen en hoe ze een rol speelden of nog spelen bij eten, roken, medicinaal en bijvoorbeeld drinken. Of u (wilde) planten wilt gebruiken in deze tijd is aan u. Ik ben geen arts en geen kok, enkel een liefhebber van natuur en oude gewoonten. Raadpleeg altijd een arts, maar dat spreekt voor zich.

Vogels bijvoeren of niet?

2011-09-06T17:32:00.000+02:00

amerikaanse vogelkers

Regelmatig krijg ik de vraag: wanneer moet ik beginnen met het bijvoeren van vogels?

De herfst geeft een overvloed aan voedsel. Er zijn soorten die voedsel verzamelen en opslaan als reserve voor de winter. De gaai is daar een uitstekend voorbeeld van. Andere vogels trekken naar het zuiden omdat hier het leven te zwaar is. Wat blijft zijn vogels die best onze hulp kunnen gebruiken, maar echt noodzakelijk is dat niet. Helpen we ze toch? Dat is geen enkel probleem, maar juist nu is er voedsel in overvloed.

Betere reden om wel te voeren

Natuurlijk zijn er goede redenen om wel te voeren en de belangrijkste is deze. Volgens vroegtijdig lokken met voer in je tuin is juist gezellig en bijzonder fraai om al die soorten en kleuren te bewonderen. Door je voedertafel steeds dichter bij het raam te plaatsen, wennen ze als vanzelf aan je en is het verrassend leuk te zien dat de vogels steeds brutaler worden.

Bovendien is de noodzaak van wegtrekken naar elders niet noodzakelijk en blijven ze ook de hele winter bij je. Aangetrokken door al dat lekkers komen ook nog eens andere gasten aan tafel zoals de invasie vogels. Pestvogels bijvoorbeeld, die vanuit het noorden zuidwaarts trekken.

Aanvullend voedsel

Het is nu tijd en raadzaam alvast in de natuur zaden, beukennootjes, tamme kastanjes, eikels, hazelnoten en bijvoorbeeld vlierbessen te verzamelen. Droog ze in de schuur en voeder ze in de winter aan de vogels. Zo speel je zelf de rol van provisiekast zoals de gaaien die zelf aanleggen en is het voedsel bovendien reuze gezond. Wacht nog maar een week of vier en ga dan langzaam beginnen met wat lokvoer. Veel plezier alvast.

"zelf lerende chip"bij dassen ontbreekt

2011-09-03T09:58:00.002+02:00

das met drie jongen

Afgelopen week sneuvelden drie dassen in het verkeer in en in de omgeving van het nationaal park Drents-Friese Wold. Een slecht begin van de herfst, maar wel in de lijn der verwachting. De dassen trekken in de herfst steeds verder van de burcht opzoek naar voedsel en steken daarbij vele wegen over. Overal tunnels leggen kan niet vanwege de hoge kosten en hele wegen afrasteren is ook al geen optie. Als de das in aantal toe blijft nemen, gaat het af en toe mis. De kracht zit vooral in dat populaties het verlies door verkeer kunnen compenseren met verjonging. Wegen, tunnels en een goed leefgebied

moeten in balans komen en daar zoeken we naar, niet het sparen van elke das, dat is onbegonnen werk in een druk land als het onze.

Autisme bij dassen

Dassen zijn niet leergierig, alles is voorgeprogrammeerd als bij een goed ontwikkelde robot en helaas niet zelflerend ontworpen. Er mist een chip zeg maar. Ze kennen geen auto’s en dat terwijl er zoveel van zijn. Om daarvan een idee te krijgen ging ik in het bos zitten bij een burcht en telde ondertussen het geluid van passerende auto’s. Eigenlijk simpel. Vanaf 19.00uur is de verkeersstroom door het natuurgebied onophoudelijk. Auto’s, trekkers, vrachtauto’s het lijkt nooit te stoppen. Tegen 21.30 neemt het aantal verkeersbewegingen plotseling af, maar stoppen, nee, auto’s hoor je vrijwel altijd. In die zin zou je verwachten dat de das wel zou leren hoe daarmee om te gaan, maar dat is niet zo. Dassen hebben een soort autisme over zich. Onverstoorbaar lopen ze hun vaste routes af van burcht naar voedselgebieden. Ze beginnen met lopen rond de schemering. Die is nu elke dag vroeger en dan zijn wij mensen nog volop actief en onderweg. Een confrontatie ligt op de loer. Als straks, schemer en spits samenvallen, sneuvelen er nog veel meer, helaas.

Das kan niet leren

Omdat de das niet kan leren, moeten wij ons maar aanpassen er zit niks anders op. Tenminste dat zouden we moeten doen en vooral ook willen in een natuurgebied als het Drents-Friese Wold. Een snipper natuur op de kaart in een wereld van infrastructuur, landbouw en bewoning. Even voor de goede orde. Circa 70% van Nederland bestaat uit landbouw en 10% uit natuur. Dat laatste is ruim bemeten en het eerste slechts krap. Kan de mens dan in die natuur niet iets langzamer rijden (50km) of na 19.00uur zelfs helemaal niet meer zoals op de Sallandse Heuvelrug. De das kan niet leren en de mens in deze zin slechts moeizaam of helemaal niet. Als we echt de snelheid omlaag brengen en de twee doorgaande wegen zijn 10kilometer lang zijn we slechts enkele minuten langer onderweg. Een aankomend dier uit de berm zien we beter aankomen en ontwijken of de kans daarop zal aanzienlijk vergroten. De wegen en het wegbeeld zijn zodanig dat 100kilometer per uur haalbaar is, tja dat vraagt om moeilijkheden en daar zit tevens de sleutel van de oplossing.

staan voor je zaak!

Begrip

Ik merk als “woordvoeder”voor de das (natuur) dat men in mijn omgeving heel wisselend reageert op de das en zijn aanwezigheid. Er zijn mensen die vinden het ongedierte, dat noemde zelfs een man in Dagblad van het Noorden deze week. Anderen zijn bang voor overbrengen van ziektes naar de landbouwdieren, maar die angst is niet nodig en bovendien kunnen we om die reden niet alle wilde dieren doden. Gelukkig zijn er ook mensen die genieten van de das en die wel begrip kunnen opbrengen voor het prachtige dier. Als “woordvoerder”krijg je ook af en toe heel wat over je heen bij het opkomen voor de das. Tunnels, ja dan verklaren ze mij nog al eens voor gek en dat het onzin is en tevens niet zou werken. "Er zijn er zat dassen en doodrijden helpt het aantal in toom te houden". Tja, ze hebben er natuurlijk allemaal een studie van gemaakt en veel geleerd hoe het nu werkelijk zit. Vele met mij leren elke dag nog hoe het beter kan. Onze “chip” is “zelf lerend” ontworpen, daar zijn we mens voor en hebben daardoor ook een verantwoordelijkheid te nemen. Vandaar de foto "staan voor je zaak" als mijn symbool van het werk van natuurbeschermingsorganisaties die uw hulp goed kunnen gebruiken op te komen voor de aller kleinsten.

Meldingen van amfibieënsterfte

2011-08-31T21:34:00.002+02:00

Bericht uitgegeven door DWHC en Stichting RAVON op woensdag 31 augustus 2011

Het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) van de Universiteit Utrecht en Stichting RAVON doen een herhaalde oproep om verdachte sterfte bij amfibieën te melden. Het gaat om wateren waarin meerdere dode kikkers, padden of salamanders worden aangetroffen zonder duidelijke doodsoorzaak. Op 13 juli 2011 hebben het DWHC en RAVON de eerste oproep gedaan. Als gevolg hiervan zijn er in juli en augustus 2011 een aantal meldingen geweest. Deze worden momenteel op ranavirus infecties onderzocht.

RAVON volgt in samenwerking met DWHC en Natuurmonumenten het verloop van de situatie in Dwingelderveld (foto: Jelger Herder)

Ranavirus is in 2010 in Nederland ontdekt op het Dwingelderveld. Dit virus veroorzaakt vooral in de zomer en het najaar ziekte en sterfte, daardoor zijn gevallen in september en oktober nog waarschijnlijk.

Verdachte sterfte onder amfibieën kunt u melden via het daarvoor beschikbare meldingsformulier op de websites http://www.dwhc.nl/ en http://www.ravon.nl/. De mensen van het DWHC nemen na melding zo spoedig mogelijk contact met u op om inzending van de dieren te regelen, mits ze nog voldoende vers zijn. In overleg met de melder zullen de locaties waar uitbraken plaatsvinden, waar mogelijk, worden bezocht om type water en de daarin levende soorten goed in kaart te brengen. Heeft u in het verleden sterfte aangetroffen dan zijn deze meldingen ook belangrijk om te melden.

Kijk op de website van RAVON voor meer informatie over ranavirussen.

Tekst: Marja Kik, DWHC; Annemarieke Spitzen-van der Sluijs, RAVON
Foto: Jelger Herder, RAVON

Een overzicht van radio en tv over de uitbraak van ranavirus op het Dwingelderveld
http://andredonkernatuur.blogspot.com/2011_02_01_archive.html

PS, Morgen (donderdag) gaan Annemarieke en ik samen op onderzoek uit op het Dwingelderveld. Als er nieuws te melden is zal ik lezen jullie dat natuurlijk als eerste op twitter

Vroege herfst zit tussen je oren

2011-08-30T09:39:00.000+02:00

Eikels vallen, net als de hazel- en beukennootjes overigens. Paddenstoelen schieten de grond uit en ja hoor het eerste blad is verkleurd en al hier en daar gevallen. Woeste winden en slagregens helpen daar goed bij om de onrijpe vruchten ter aarde laten storten. Krantenkoppen schreeuwen om het hardst: "vroege herfst, dit jaar". Maar is dat allemaal zo, of zit het echt tussen onze oren?

Regen en koude

We zijn het wel een beetje zat al die regen en ’s avonds de kachel aan. Zelfs ik als buitenmens denk wel eens nu is het genoeg. Weken zonder zon, kunnen we dat wel? Nee, als we te lang in het donker leven raken we een beetje in de war en wellicht zelfs depressief. Zodra de zon doorbreekt zie je ook de mensen om je heen veranderen. We lachen makkelijker, terrasjes zitten zomaar vol. Dat is de Hollandse zomer die we willen. Niets te veel gevraagd om in augustus de zon te mogen zien en een paar dagen boven de 22 graden.

Herfst

Buiten om ons heen is het herfst. Somber en donker weer en veel nattigheid doet ons al weken geloven dat het zover is. De zomer was vroeg en daardoor raken we ons gevoel op de jaargetijden kwijt. Naast het veel besproken weer, kijken we voortdurend om ons heen om buiten meer aanknopingspunten te zoeken die ons bevestigen dat het herfst is geworden. Elk jaar vallen rond deze tijd groene eikels van de bomen en schieten paddenstoelen uit de grond. En of dat nu een weekje eerder of later is? De herfst zit al weken tussen onze oren, maar begint pas echt in september.

De nieuwe

www.natuurscheurkalender.nl is beter van kwaliteit en voor 2012 zijn de jaargetijden weer als vanouds gerangschikt. #LOL

Ganzen in V-formatie

2011-08-28T22:05:00.001+02:00

Energiebesparing tijdens de vlucht over lange afstanden, dat is de reden voor ganzen om in V-formatie te vliegen. De voorste ganzen tillen als het ware de lucht op door hun vleugelslag, waardoor de andere ganzen in een opwaartse luchtstroom terecht komen en makkelijker kunnen vliegen. De voorste vogels raken sneller moe, maar dat lossen ze onderling goed op. De voorste vogels, let daar maar eens op, laten zich afzakken en zoeken opnieuw de aansluiting.

V-formatie
Ook andere vogelsoorten maken gebruik van deze techniek. Kraanvogels en eenden bijvoorbeeld die kunnen het ook. Kleine trekvogels doen dat niet. Er bestaat het vermoeden dat zij te klein zijn om een opwaartse luchtstroom te kunnen maken, waardoor zij geen voordeel hebben van de V-formatie vlucht. Ganzen vliegen in formatie ook zeer snel met snelheden boven de 45kilometer per uur.

Monogaam
Ganzen zijn monogaam, dat wil zeggen trouw aan hun partner. Dat brengt mij al snel tot het onderwerp jacht. Ganzen kennen verdriet om hun partner. Sterker nog, als een groepslid ziek of zwak is, wachten de anderen tot deze is hersteld. Lukraak schieten op ganzen is daardoor wellicht traumatisch voor ze. Na het sterven van hun partner, kiezen ze pas het volgende jaar een nieuwe gezel.

Hoog aantal
Nooit waren de ganzen zo talrijk als nu. Nederland is een zeer geschikte delta voor ganzen. Water en gras zijn volop aanwezig, de basis voor hun succes. Nu gaat het er vooral om, hoeveel ganzen in ons land mogen leven. Ik geef u dat antwoord niet. Tellen is mensenwerk, teveel of te weinig of genoeg zijn menselijke begrippen. Schade aan gewas is vervelend en daarom bestaan daarvoor vergoedingen. Ruim 70% van ons land bestaat uit landbouwgebieden, dus dat vraagt om moeilijkheden natuurlijk. Om die reden is de discussie losgebarsten over jacht.

Zomer- en winterganzen
Om het nog iets lastiger te maken komen in ons land zomer- en winterganzen voor. Zomerganzen zijn ganzen die hier blijven en jongen grootbrengen. Dit doen ze in het groeiseizoen net als de boer zijn oogst. Winterganzen vliegen vanuit het noorden ons land binnen. Zij vluchten voor de koude in het noorden en zoeken onze gematigde streken op. De boer heeft dan zijn oogst binnen. Winterganzen veroorzaken minder schade aan landbouw dan de zomerganzen. Rond de 100.000 winterganzen worden jaarlijks geschoten en daar komen nog eens 100.000 zomerganzen bij in de toekomst. Of dit de oplossing is………………….

Ik zie ze graag
Zodra de eerste winterganzen komen, voel je dat de winter nabij is. Hun gakkende roep en vlucht in V-formatie trekken keer op keer mijn aandacht. Denk ik aan ganzen dan geniet ik. Ook ik schiet, maar dan een plaatje. Boeiend schouwspel waardoor voor mij het winterse landschap meer levend is dan ooit te voren.

De Grauwe klauwier

2011-08-28T09:50:00.006+02:00

prooi van grauwe klauwier

Even leek het erop dat de grauwe klauwier uit ons land zou gaan verdwijnen. Eind vorige eeuw werd het nationaal park Drents-Friese Wold ingesteld en grenzen vastgelegd. Alle, binnen de grenzen liggende landbouwgrond moest natuur worden en niet onbelangrijk, de grondwaterstanden gingen omhoog. In 2000 werd begonnen met de mega operatie. Afgraven van landbouwgrond, dempen van sloten, herstellen van oude beeklopen. De tijd van zwaar bemesten van grasland, telen van maïs en aardappelen, gebruik van bestrijdingsmiddelen ligt inmiddels ver achter ons. Schrale melkkoeien werden vervangen door meer natuurlijke grazers. Koeien met kalfjes en een stier erbij, het echte Hollandse landschap zeg maar uit de 50-tiger jaren. Niet alleen in dit gebied in Drenthe hebben dergelijke veranderingen zich voorgedaan en met succes. Nu neemt de grauwe klauwier toe en het gaat zelfs heel snel. De afgegraven landbouwgronden zijn ruiger en vooral diverser van plantensoorten waardoor de grote insecten toenemen. De braamstruwelen en opslag van kleine boompjes vormen uitstekende broedplaatsen. Dikke sprinkhanen, zweefvliegen en hommels keren terug en die vormen geweldig voedsel voor de klauwier en hun jongen. Zodra ze teveel voedsel vangen, prikken ze hun prooi aan stekels van prikkelstruiken of ook aan prikkeldraad. Handig ook als er een paar dagen regen valt zoals deze zomer heel gebruikelijk. Insecten laten zich dan haast niet zien. Geen probleem voor de grauwe klauwier, zij gaan de voorraden bij langs en komen niets te kort. Op het menu staan naast de grotere insecten ook veldmuizen, hagedissen en af en toe vogeltjes.

grauwe klauwier (wikipedia)

Grotere en robuuste natuur is in mijn ogen de enige manier natuur in Nederland te kunnen behouden. 8% is natuur en 73%landbouw. Geen wonder dat natuurgebieden kwetsbaar zijn en dat we jaarlijks dramatische afnames zien van insecten en bijvoorbeeld de boerenland vogels. (zie vorige blog) het kan anders, maar dan moeten we van 8 naar 20 % natuur in Nederland, zonder mest, verhogen van de waterstanden en geen gebruik van bestrijdingsmiddelen.

Aantal boerenlandvogels hard achteruit

2011-08-27T19:39:00.004+02:00

(Novum) - Het aantal boerenlandvogels in Europa is in de afgelopen dertig jaar drastisch gedaald. Vooral veel vogelsoorten die in Nederland voorkomen, zoals de patrijs, grutto, graspieper en kneu, verdwijnen. Dat meldt de Vogelbescherming Nederland op natuurbericht.nl.
Ook de tureluur, torenvalk, kievit, boerenzwaluw, zomertortel en de veldleeuwerik hebben het moeilijk in Europa. Nog nooit zijn zo weinig boerenlandvogels door de Pan-European Monitoring Scheme geteld. Het aantal patrijzen daalde het snelst met 66 procent. Het aantal grutto's en graspiepers halveerden. Volgens de Vogelbescherming komt dat vooral door de toename van de landbouw.
De instantie vindt dat een hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid noodzakelijk is om de vogels te beschermen. Boeren zouden onder meer gestimuleerd moeten worden om maatregelen te nemen voor natuurvriendelijke landbouw.
"Het gaat niet om een keuze maken tussen het produceren van voedsel en natuurbescherming", zegt Steven Kragten van de Vogelbescherming. "Wij zijn er van overtuigd dat beide hand in hand kunnen gaan."
------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aanvulling (samenvatting uit eerdere blog's, door wetenschappers onderzocht en beschreven)

Er is echter veel meer aan de hand. Steeds intensiever produceren om lage prijzen in de winkels te kunnen behouden. Eigenlijk de wereld op zijn kop. Hoeveel gaat immers de grens over. Wij vergiftigen ons zelf met landbouw(beschermings)(gif)middelen waardoor in grasland haast geen bloem meer kan en mag bloeien. Insecten sterven gewoon van de honger in het slechts uit gras bestaande land. Maïs en graan, zijn volkomen steriele gewassen geworden waar al het insectenleven met middelen als Imidacloprid volledig omzeep worden geholpen. Een korrel, voor het zaaien, krijgt daarmee een behandeling waardoor de gehele plant zijn leven lang beschermd blijft tegen insectenvraat. Sterker nog, vreten de insecten er toch aan dan gaan ze dood. Ook het stuifmeel dat vrijkomt, zit vol met die troep. Bijen raken daardoor hun richtingsgevoel kwijt, verdwalen en gaan dood. Zowel te land, in het slootwater en in de lucht. Eerdere stukken in mijn blog verwijzen daar al naar en niet de minste wetenschappers pleiten voor het verbieden van deze producten, die veelal in de landen om ons heen allang verboden zijn.

Steven Kragten van vogelbescherming heeft gelijk, hervorming van de landbouw is de enige oplossing en niet een kleine stimulans iets voor een vogeltje te doen dat ergens op een levenloze akker een verwoede broedpoging doet, daarvoor is het allang te laat.

Zogenaamd alles voor een lage prijs, maar mijn persoonlijke mening is deze prijs slechts schijn. De werkelijke prijs zal veel hoger liggen en uiteindelijk onbetaalbaar blijken te zijn. Door al ons eigen gif in te ademen, zijn we net als de bijen onze oriëntatie op de werkelijkheid al lang kwijtgeraakt. Wie weet het nog? en als er mensen zijn die het weten, verklaren we ze gewoon voor dom!

"Als zit ergens een vogel te broeden, dan nog kunnen ze geen of onvoldoende insecten vinden om de hongerige jongen te voeden".

De bos “tijdbom”

2011-08-24T07:25:00.004+02:00

Langzaam loop ik door de heide, een paar lastige kleine vliegen zoemen om mijn oren. Ik zoek de adder die in dit jaargetijde jongen moet werpen. Als ik stil sta komen er een paar irritante muggen, maar echt heel veel zijn het er niet. Tja, als je iets moois wil zien moet je er iets voor over hebben, maar er zijn grenzen natuurlijk. Die grens heet TEEK!

De boswachter is een gemakkelijke prooi. Hij “moet” immers bos en heide vertegenwoordigen en vaak ook van de wegen en paden af om werkzaamheden te verrichten die variëren van onderhoudswerkzaamheden aan de heide, bos, paden, recreatieve voorzieningen enz enz. de kleine “tijdbommetjes” hangen aan de halmen van het gras te wachten op een passant en die passant ben ik deze keer. Eenmaal terug uit het bos, klop ik de kleren af. Zeven teken lopen over mijn broek. Een ander merk dragen we tegenwoordig en ik heb in geen jaren zoveel last als nu dit jaar. Kan toeval zijn, maar ik denk van niet. De stof is anders en minder glad. Teken hebben zoals het lijkt meer houvast. Maar goed, wetenschappelijk bewijs ontbreekt hiervoor en beter op de broek dan in mijn vel.

Thuis loop ik direct de bijkeuken in en gooi alle kleding in de wasmachine, smijt de deur dicht en zie mijn fout. Het witte overhemd bij de groene broek dat gaat niet lukken. Vroeger gooide je het spul met sokken en al zo de machine in, maar tegenwoordig moet ik 2x draaien. Hup hemd eruit en de machine aan. En ik? Juist stap onder de douche. Deze morgen stapte ik om 06.00uur uit bed en voelde hem direct. Onder mijn arm had een teek zich diep ingegraven in mijn vel. Het tijdbommetje dat Lyme kan veroorzaken zit stevig op zijn plek. Met het juiste gereedschap doe ik een poging het diertje weg te halen zoals al zoveel dit jaar. Jammer, deze wil er niet uit of slechts gevierendeeld. De rest is voor de huisarts. Alle richtlijnen ten spijt en ervaring, helaas, meer dan genoeg, deze gaf zijn plek niet zomaar prijs. De komende weken spannend, nee hoor niet anders dan anders. Het is nummer 12 al dit jaar. 100% meer dan de afgelopen jaren. Onbegrijpelijk haast! Jaren niet, nu al zoveel. De adders heb ik wel gezien, maar ik ben een weekje te vroeg. Volgende week nog een rondje doen de heide over, liefst zonder tijdbommetjes. Teken, ja die horen erbij het is niet anders.

als je meer wil weten:
http://www.lymenet.nl/info/teek-ixodes-ricinus.htm

http://nl.wikipedia.org/wiki/Teken_(dieren)

De kop vol muggen en met de lage schoenen in het nat

2011-08-23T14:44:00.005+02:00

kleine veenbes

Ik kan het niet laten om af en toe in een vennetje naar bijzondere planten te speuren. Zo stond ik met lage schoenen aan, tot de knieën toe in het water en mijn hoofd vol muggen in een ven. Tegen beter weten in natuurlijk, laarzen en muggenolie achterin de kofferbak. Maar ohh wat een moois aan de oevers van dit ven in het nationaal park Drents-Friese Wold. De veenbessen rijpen terwijl de dopheide het laatste roze van de bloei laat zien. De nu nog vale bessen verkleuren nog naar diep rood terwijl de dopheide van roze naar dor bruin zal veranderen. De herfst is komt naderbij of we het willen of niet.

Zwarte goud

De kleine veenbes, ragfijne draden met minuscule kleine bladeren drijven en slingeren als het ware over de veenmossoorten in het ven. Haar takken te zwak om op eigen kracht rechtop te gaan staan, maakt ze dankbaar gebruik van de krachten om haar heen.. Met tal van andere zeldzaamheden zoals lavendelheide, veenpluis en éénarig wollegras vormen zij de basis van turf. Menig ven is tot de 2^e WO van dat turf ontdaan. Turf voor de kachel en kookpot, andere brandstof was er haast niet. Turf dat ooit de naam "zwart goud" droeg en terecht. Al deze zeldzaamheden zouden een handelaar in antiek doen watertanden. Echter is dit de wereld van de boswachter en die is daar even zuinig op als de museumdirecteur op zijn of haar collectie.

grote venbes

De grote en de kleine

Naast de kleine veenbes kennen we ook de grote. Zeg maar de Amerikaanse grote broer (Cranberry). Immers alles in dat land is veel groter dan bij ons. Toch zijn de bessen van de kleine veenbes niet veel kleiner dan van haar broer, maar wel makkelijker kweekbaar. En juist daar gaat het om. De veenbes en dan vooral de grote is erg lekker en wellicht iets lekkerder dan de bij ons in het wild voorkomende kleintje. De bessen zijn zuur, fris-zuur en je moet er dan ook iets bij zoeken als smakelijke tegenhanger. De zure smaak heeft vast te maken met het milieu waarin ze is groot gebracht. Heidevennen zijn immers zure milieus en waar je mee omgaat daar word je mee besmet.

ven in het nationaal park Drents-Friese Wold

Veelzijdig in gebruik

Eetbaar zijn ze zeker, maar bij een teveel aan veenbessen raak je snel misselijk. Toch zouden de bessen goed zijn tegen blaasontsteking en maagzweren. De kweek is in ons land, in het wild, nooit echt een succes geworden. Tussen 1880 en 1940 zijn diverse pogingen ondernomen, maar groots is het niet geworden. Er is een kweker actief op Terschelling die het telen van CranBerry's nieuw leven heeft ingeblazen in 1993. Of het van invloed is weet ik niet, maar we zijn meer zoete dan zure mensen en dat zal zeker invloed hebben gehad op het rendabel maken van de bes. In de winkels liggen vooral de gedroogde Cranberry’s en dat is het om u makkelijk te maken en niet zoals ik op natte sokken en onder de muggenbulten mijn weg te moeten vervolgen vandaag.

2011-08-22T12:08:00.000+02:00

Henk Tennekes

Kruistocht toxicoloog Tennekes tegen landbouwgif imidacloprid

Toxicoloog Henk Tennekes oogt niet als een pitbull. Zijn kruistocht tegen het landbouwgif imidacloprid heeft echter veel weg van de vasthoudendheid waarmee deze hond zijn prooi tussen zijn kaken klemt. ,,Als we niets doen’’, zegt de Zutphense wetenschapper hartstochtelijk, ,,dan voltrekt zich de komende jaren een milieuramp.’’
Niets staat vast tenzij het bewezen is. ,,Natuurlijk moet je wetenschappelijk bewijs hebben als je suggereert dat bijen en andere insecten massaal sterven door die neonicotinoïden’’, geeft hij grif toe. ,,Maar de aanwijzingen worden steeds sterker en toch mogen alle 55 producten waar dit landbouwgif in zit, hier nog steeds gewoon worden gebruikt. Terwijl bijenvolken op grote schaal sterven, het aantal vliegen en muggen steeds kleiner wordt, het aantal vlinders in het westen daalt en talloze insecten zelfs met uitroeiing worden bedreigd.’’
Tennekes wordt, hoewel pas twee jaar in de weer met zijn kruistocht, steeds serieuzer genomen. Eind mei werd hij uitgenodigd door de CTGB (College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden) in Wageningen. Of het college onder de indruk was van zijn waarschuwende vingertje, valt niet na te gaan. Feit is dat staatssecretaris Henk Bleker van landbouw inmiddels is geadviseerd de huidige toelatingen voor groente, fruit, maïs, aardappelen en sierteelt in stand te houden. Toch moet van dertien producten de gebruiksaanwijzing worden aangescherpt.

bron:

Natte heide houdt Meppel droog. bron: #DvhN

2011-08-20T10:10:00.003+02:00

Water stapelen in Dwingelderveld om Meppel droog te houden
Meer natte heide door badkuiprandjes en dichtgooien van sloten

Door Annique Oosting

Ruinen
Het Dwingelderveld wordt nog natter. Naast het afgraven van het Noordenveld (zo'n tweehonderd hectares) komt ook in het huidige Dwingelderveld ongeveer honderd hectare extra nat heidegebied. Het natuurgebied gaat water opslaan voor Waterschap Reest en Wieden om Meppel langer droog te houden. Zo'n 1,8 miljoen kubieke meter regenwater ligt straks 'gestapeld' in het natuurgebied.

De waterafvoer is zo goed geregeld in Zuidwest-Drenthe, dat regenwater een dag na de bui al in Meppel aankomt. "Met die heftige buien van de laatste tijd kan Meppel al dat water niet meer aan", zegt André Donker, boswachter van Natuurmonumenten. "Daarom gaan wij het waterafvoer vertragen in het Dwingelderveld, en maken het de Meppelers een stuk droger"

Het Dwingelderveld loopt van hoog naar laag en via tientallen vennetjes stroomt het water vanaf Spier richting Meppel en aan het einde van de heide de Ruiner Aa in. Deze vennetjes zijn deel verbonden door sloten, aanlegt om ze droger te krijgen voor de landbouw of nog eerder turfwinning. Door die te dempen, duurt het langer voordat het water bij de Ruiner Aa is. "Wij balen al 45 jaar van deze slootjes. We gooien ze dan ook met veel genoegen dicht", vertelt Donker.

Bovendien worden 'badkuiprandjes' aangelegd; dijkjes die hetzelfde effect geven als bij rijstvelden. Als een vennetje vol is, stroomt het overtollige water over de rand naar het volgende vennetje. "Het water doet er dan zo'n twee weken over om de Ruiner Aa te bereiken."
Met deze methode krijgt het Dwingelderveld zo'n honderd hectare extra nat heidegebied. Donker: "Het is de kleinste maatregel van het 'Red de Heide Project', maar wel eentje met het grootste resultaat. We herstellen de oude slenken (natte laagten met natuurlijke afvloeiing van water) en krijgen hier meer unieke natte heide terug. Dat zie je bijna niet meer in Noord- en West- Europa."

Het kwetsbare minder kwetsbaar maken, zo omschrijft de boswachter de gevolgen van de ingreep in het Dwingelderveld. "We herstellen de oorspronkelijke situatie door de dijkjes aan te leggen. Eerst krijgen we hierdoor meer open water, maar dat verdwijnt na een tijdje weer." Dan gaan er veenplanten groeien. "We verwachten ook meer watervogels te trekken w.o. de geoorde fuut", zegt Donker.

Inmiddels is Natuurmonumenten begonnen met het dempen van de eerste slootjes. Dat is geen moeilijke klus. Het zand van de sloten ligt er gewoon naast. Ook de eerste dijkjes zijn al gerealiseerd. Deze werkzaamheden moeten eind 2012 gereed zijn. Daarna worden nieuwe recreatieve voorzieningen aangebracht of aangepast aan de nieuwe situatie van het herstelde Dwingelderveld.

Wie straks op zoek wil naar de badkuiprandjes komt bedrogen uit. Volgens Donker zie je er na een tijdje niets van terug. "Daar groeien heideplantjes overheen zodat ze helemaal opgaan in de omgeving."

Dagblad van het Noorden

Andre: we stapelen niet alleen het water, maar ook de functie voor de maatschappij. De boeren willen water snel kwijt om hun land te kunnen bewerken, Meppel als laagste punt (putje) wil droge voeten houden en de natuur moet natter om kwalitatief hoogwaardig te blijven. Rondom en in het nationaal park Drents-Friese Wold hadden we in 2000 een vergelijkbaar project. Deze 2 projecten samen zijn goed voor een verbetering van werk, wonen, natuur en recreatie in het zuidwesten van Drenthe. Stapelen van functies, in het landelijk gebied, maken projecten sterker en beter uitvoerbaar. Iedere belangenpartij afzonderlijk zou nooit dit resultaten behalen. Niet tegen elkaar, maar voor en met elkaar. Ik ben trots daaraan mijn bijdrage te kunnen en mogen verlenen.

Tweede fase geluidswal langs A28 van start #RTVDrenthe

2011-08-19T07:41:00.004+02:00

SPIER - De bomen tussen Lheebroek en Spier zijn gekapt om plaats te maken voor een grote en inmiddels vrij groene geluidswal. Nu wordt er ook gewerkt aan de tweede fase van dit project.

Doel van de ruim vijf kilometer lange geluidswal is om minder verkeerslawaai van de A28 op het Dwingelderveld te krijgen. Automobilisten moeten de bouwput voorlopig voor lief nemen.

Volgens boswachter Andre Donker van Natuurmonumenten kom het er uiteindelijk mooi uit te zien: "Het eerste gedeelte Lheebroek tot aan Spier, dat zal bos worden. Dus uiteidelijk ga je van de wal niet veel terug zien. Het tweede traject richting Pesse, dat wordt een heide-landschap. Een heuvelachtig heide-landschap net zoals bij de A50 Zwolle-Heerde. Dus niet een strakke wal, maar mooi geprofileerd met bloeiende heide erop."

TV item Dwingelderveld

Overigens is het niet de geluidswal die het belangrijkste onderdeel vormt voor het Dwingelderveld. Midden op het natste heidegebied van NW Europa wordt gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van natte heide, herstel van vennen en verhogen van de waterstanden. Daar komt veel grond bij vrij en dat wordt weer verwerkt in de geluidswal. Straks is het Dwingelderveld niet alleen het grootste natte heide gebied NW Europa, maar vooral ook het beste van kwaliteit en een stuk stiller, "de grote stille heide". Kom wandelen, fietsen, paardrijden, ATB-en en bekijk hoe deze megaoperatie verloopt! Volg hiervoor de nieuwe aanwijzingen in het veld omdat juist aan de oostzijde van het Dwingelderveld veel routes, tijdelijk, zijn verlegd. U bent van harte welkom, ook in ons bezoekerscentrum aan de Benderse in Ruinen

Postbijen in de brievenbus #bijensterfte

2011-08-16T20:16:00.000+02:00

transportkooitje, europeescertificaat en enveloppe

De postbij

Postduiven, ja die kennen we wel. Vandaag komt daar de postbij of beter gezegd de #postbijen bij. Niet zoals de duiven met een boodschap aan hun ringetje, maar “gewoon” bijen per post en voor slechts 2 euro aan huis in de brievenbus. Geen smoesje of verzinsel, maar echt serieus echt waar. Ik leg het even uit.

Postbijen in de brievenbus

Dat Nederland koploper is met #bijensterfte in Europa dat heeft u inmiddels als lezer van mijn natuurblog wel begrepen. Imkers zoeken naar goede oplossingen om uiteindelijk onder alle omstandigheden, gezonde honingbijen te kunnen behouden. Deels voor hun hobby, maar belangrijker nog voor de bestuiving van planten, ons voedsel natuurlijk. Nu vele bijenvolken sterven en soms spoorloos verdwijnen worden massaal bijenvolken ingekocht uit het buitenland: Postbijen en het werkt als volgt.

Bijschrift toevoegen

Bestellen

Waar dan ook vandaag kun je via internet bijen kopen. In het geval van de postbij gaat dat als volgt. Je plaatst een bestelling en de handelaar in “postbijen” in bijv. Hongarije, neemt een koningin en vijf darren. Deze worden in een soort miniatuur duiventransportkooitje met voedsel gestopt en gaan in een enveloppe naar de besteller voor slechts 2 euro aan verzendkosten. Aangekomen haalt de imker uit zijn bijenvolk de koningin weg en plaatst de nieuwe koningin met vijf darren met doosje en al in de bijenkast. Doordat hij een klein luikje open zet naast het voedsel, eet het bijenvolk zich een weg naar de koningin en de darren. Dat eten neemt ongeveer 2 dagen in beslag. Daarna kunnen de darren en koningin bij elkaar komen. Dan is de tijd rijp voor nieuwe nakomelingen en vers bloed in het bijenvolk.

Sterk bloed, maar helpt het?

Je kunt natuurlijk als imker je best doen met je bijenvolken, maar als we niets doen aan de sterfte bron heb ik als natuurmens mijn twijfels. Daarover meer in mijn eerdere blog http://andredonkernatuur.blogspot.com/2011/07/bijensterfte-nader-bekeken.html

Postbijen, voor mij een nieuw woord en een nieuwe manier van diertransport! Het geeft mij om meerdere redenen gemengde gevoelens en mede daardoor een grote verrassing.

Eikeltijd, er zit muziek in

2011-08-16T10:45:00.001+02:00

Ze zijn er weer en plaatselijk zelfs in dikke trossen aan de eikenbomen, de eikels. Als kind floten we op de eikenhoedjes, u kent dat wel, het dopje waar de eikel inzit met onderaan het steeltje. Mijn ouders werden er wel eens gek van en niet te vergeten de onderwijzers en onderwijzeressen van de basisschool waarop ik zat. Schel en niet om aan te horen door merg en been, tot kippenvel aan toe, kortom afschuwelijke herrie, maar enig om te doen. Zo leerde ik het ook aan mijn kinderen en met gewenst effect…….

Pijpje

Er bestaan meerdere soorten eikenbomen, maar de zomer en wintereik zien we het meeste in ons land. Lastig om deze uit elkaar te houden? Nee, daar hebben we het pijpje voor als ezelsbruggetje. Neem nu de zomereik. Deze eikel zit aan een heel lang steeltje tot wel 12 cm. Als je alleen het steeltje en hoedje zonder eikel in de mond neemt als een pijpje, dan zit het denkbeeldige vuurtje op grote afstand van je gezicht. Dit in tegenstelling tot de wintereik. Deze eikeltjes hebben een kort steeltje en daardoor het vuurtje dichtbij. Denkbeeldig zit je dan dicht bij het vuur en dat warmt het best. In de zomer mag het vuur op afstand zijn en in de winter wil je er kort op zitten en dat is bij de wintereik het geval.

Veel plezier aan de eiken, er zit muziek in.

Komkommertijd, wat is dat eigenlijk

2011-08-15T17:43:00.000+02:00

Komkommertijd

Af en toe spreken we over komkommertijd, een periode waarin weinig nieuws te melden is. Het is de periode dat de politici op vakantie zijn. Blijkbaar gebeurt er dan minder in ons land dat vermeldenswaardig is. Zelf snap ik daar niets van. Zodra ik een krant open sla zie ik hoeveel streekmarkten, avondmarkten en dorpsfeesten er georganiseerd worden. Ik heb het dan niet eens over het aantal toneeluitvoeringen die je kan bezoeken. Menig dorp heeft prachtig theater. Zelf was ik al bij Hamlet in het Sakespearetheater van Diever. Een hele zit, maar ongelooflijk goed zoals dat stuk in elkaar zit. Voor wie de Oogstdag in Lhee heeft meegemaakt, weet dat ook dit één van de topevenementen van onze streek is.

Er is blijkbaar zoveel te doen, dat het wegvallen van de politici geen enkel probleem is. Zelfs de Europese bankdirecteuren blijken meer macht te bezitten dan onze Europese presidenten. Niet goed volgens deskundigen, maar je kan ook zeggen dat zij tijdens hun afwezigheid de vervangbaarheid goed hebben georganiseerd. Dat heb ik zelf immers ook gedaan voordat ik met vakantie ging. Zorgeloos kan ik genieten van wat onze streek te bieden heeft en het werk aan anderen over laten.

De komkommer was overigens al voor de vakantieperiode in opspraak. Duitsland getroffen door de EHEC-bacterie. De afkorting staat voor enterohemorragische E.coli, die darminfecties geeft en dodelijk kan zijn. De verwijzing naar onze komkommers bleek ongegrond, maar de schade was direct al groot voor de tuinders, nog maar te zwijgen over de slachtoffers. Het geeft mij als natuurmens dan wel een nare smaak over hoe ons voedsel geproduceerd kan worden en hoe snel de producten wegvliegen. Eigenlijk hoe kwetsbaar we zijn en dat een controlesysteem ook nooit waterdicht kan worden gemaakt. Nu ik toch vakantie heb en de komkommertijd door mijn hoofd tolt, de crisis wederom gaat toeslaan, pak ik de schop en leg mijn eigen moestuintje dan maar aan. Komkommerzaad moet even wachten op het nieuwe groeiseizoen, zo lees ik op de verpakking.

Bronst bij de reeën

2011-08-13T07:39:00.002+02:00

Vanuit een oude vliegden op de heide van het Wapserveld zag ik twee reeën lopen. Het waren een geit en een bok. De bok stak zijn kop in de wind en liep letterlijk zijn neus achterna. De geuren van haar bronst, te verleidelijk deze te weerstaan, bracht ze een moment samen.

Verlengde draagtijd.
De bronsttijd valt in juli en augustus. De eicel word bevrucht, waarna ze tot rust komt. Alleen bij de juli- en augustusdekkingen treed zo’n kiemrust op, waardoor een verlengde draagtijd ontstaat. Bij die geiten is de draagtijd tien maanden (300 dagen) bij de late geiten, vijf en een halve maand (165 dagen) De kalfjes worden geboren rond eind mei, begin juni. Geiten die in de zomer niet drachtig zijn geworden, raken in oktober een tweede keer bronstig. Deze dieren hebben geen verlengde draagtijd en hun kalveren worden rond dezelfde tijd geworpen als die van dieren die in de zomer drachtig raakten.

Meerlingen
Driekwart van alle worpen zijn tweelingen, maar ook eenlingen en drielingen komen voor. Het jong is bij de geboorte 1,3 tot 2,3 kilogram zwaar en heeft een bruinig zwarte vacht met rijen witte vlekken over de rug en de flanken. Op de bovenlip loopt een duidelijke zwarte snor. Na zes weken vervagen de vlekken, en in oktober zijn de vlekken verdwenen. De zoogtijd duurt zes tot tien weken. Jonge kalveren worden ongeveer zes tot tien keer per dag gezoogd voor zo'n enkele minuten, oudere kalveren slechts twee tot drie keer per dag. De rest van de tijd zijn de kalveren alleen. Ze liggen dan verborgen in het gras of struweel te wachten tot moeder terug komt. Tweelingen worden meestal apart van elkaar gezoogd en liggen in de regel enige tientallen meters meter uit elkaar.

Zorgplicht voor een jaar
Het jong blijft bij de moeder tot de volgende worp, waarna het wordt weggejaagd. De jarige reeën gaan dan op zoek naar een eigen plekje. Bij deze zoektocht lopen zij het meeste gevaar op aanrijdingen met auto’s, verdrinking in een kanaal of andere gevaarlijke situaties. Een goede inrichting van wegen en bijvoorbeeld vaarwegen met goede uittreedplaatsen voor wild kan deze zoektocht naar een geschikt leefgebied veel beter laten verlopen. Vaste onderdelen van ons werk. Uitdaging dit ook in deze economisvche slechte tijden te blijven doen met een zo hoog mogelijk redement.
Wij mensen nemen automatisch van de natuur, maar geven is een heel stuk moeilijker, zeker als het even minder gaat, is natuurbescherming belangrijker dan ooit.

http://natuurmonumenten.detroitads.nl/

Doordat de reeen andere dingen aan hun hoofd hebben zijn ze doorgaands goed zichtbaar. Een goed moment om met de camera de natuur in te trekken. TIP: loop tegen de wind in en zorg dat in uw rug (zicht van het ree achter u) veel donkere beschutting is. U valt dan minder op. Succes

Ten prooi aan onwetendheid: trouw 19 juli, maar ik las het vandaag pas

2011-08-11T21:56:00.001+02:00

Het lijkt een onuitroeibaar kwaad. Nee, niet de

roofvogels, maar de mensen – die hen vervolgen.

Als zo vaak is Friesland de hot spot van stroperij.

Ten prooi aan

onwetendheid

Jet Salomons

Trouw 19 juli jl

Het broedseizoen voor roofvogels is ten einde.

In Friesland staat de teller van het aantal roofvogelvervolgingen op 108. Slechts drie mensen zijn aangehouden, onder wie twee mannen tegen wie de strafrechtelijke procedure nog loopt. Een schuldige aanwijzen is lastig: “Iedereen houdt elkaar de hand boven het hoofd.” Roofvogelnesten worden uit de boom gestoten, broedparen op één ei gezet, en eieren worden geschud zodat ze niet uitkomen. Michel Pol van het milieuteam van de politie Fryslân laat een omgewaaide boom zien bij Abbingawier, ten noorden van het Sneekermeer. In de nacht van 28 op 29 juni, toen de NS vanwege noodweer met aangepaste dienstregeling reed, ging de nestboom tegen de vlakte. De stam was voor de helft ingezaagd, de wind deed de rest. Eén buizerdjong heeft het overleefd, een tweede ligt dood onder het nest. In andere gevallen is er met hagel door het nest geschoten, zijn jongen doodgetrapt of is hun kop afgeknipt. Volwassen exemplaren krijgen met

gif doordrenkte muizen, mollen en konijnen voorgeschoteld, of worden gevangen in een klem. De vervolgingshotspot ligt dit jaar bij Ureterp, een dorp ten zuidoosten van Drachten. Ook in de rest van Nederland worden roofvogels vervolgd, maar in Friesland ligt het percentage vervolgde broedparen stelselmatig hoger. De afgelopen tien jaar werd er in Friesland tussen de twee en achttien procent van de gecontroleerde nesten verstoord. In de rest van Nederland lag dit tussen de nul en drie procent. Tussen 2000 en 2009 kwam zelfs

meer dan de helft van het aantal meldingen van vervolging uit Friesland, blijkt uit gegevens van de Werkgroep Roofvogels Nederland. “Ik ben toch altijd wel weer blij dat het seizoen voorbij is”, verzucht Pol. Sinds 2008 houdt hij zich in de lente bijna fulltime met de roofvogelvervolging bezig. “Het zijn vaak van die hopeloze exercities. Er komt een melding binnen van een dode roofvogel of een verdwenen nest, je gaat er naartoe, praat met omwonenden, maar niemand heeft ooit iets gezien. In een goed jaar weten we van zo’n 2 à 3 procent van de vervolgingen een dader te achterhalen.” Boeren die subsidie krijgen voor weidevogelbeheer krijgen gauw de schuld van de vervolgingen. Toch is er bij Pols weten in Friesland nog nooit een boer voor opgepakt. Wel jagers en mensen die kievitseieren zoeken. Pol: “Zij zien roofvogels als hun concurrenten. En zij zijn afhankelijk van de weilanden van de boer om hun hobby uit te oefenen. In zo’n groep besluit iemand ‘ik knap het klusje wel even op’, en zij houden elkaar vervolgens buiten schot.” Ook mensen in de omgeving willen of durven niets te zeggen. “Je verlinkt je buren niet, of mensen zien er de ernst niet van in”, volgens Pol. “Ik kom zelf ook uit een familie van eirapers, op verjaardagen moet ik elke keer opnieuw uitleggen waarom ik dit werk doe. Je voelt je bijna een verrader.” “Je wordt op het Friese platteland opgevoed met goede en slechte vogels”, zegt Romke Kleefstra, werkzaam bij SOVON Vogelonderzoek Nederland, die in Midden-Friesland de roofvogels in de gaten houdt. Ook hij komt uit een ei-rapersnest. “Kraaien en roofvogels zijn de slechteriken, de weidevogels de goeden.” Simon Bijlsma, van de Friese Milieu Federatie: “Dat gevoel wordt versterkt vanuit de provincie, waar ze subsidies uitdelen per weidevogelnest. Dat is natuurlijk de kat op het spek binden.” Roofvogels zijn in Nederland beschermd. De straf voor het doden van de vogels of het vernielen van hun nesten kan oplopen tot 19.000 euro of twee jaar gevangenisstraf. “Maar in de praktijk blijft het meestal bij een geldboete van zo’n 125 euro”, zegt Pol. Heterdaadjes zijn lastig in het vlakke, open Friese landschap. “Vervolgers zien mij al van verre aankomen, en dan doen ze natuurlijk niets meer. De broedperiode van acht weken is ook te lang om continu in de bosjes te liggen. Al hebben we dat wel geprobeerd.” Om de pakkans te verhogen, plaatst de politie in het geniep camera’s op plekken waar het keer op keer raak is. Dit jaar staat onder andere een camera met bewegingssensor in een bosje waar elk jaar een buizerd en een havik broeden.

“De havik werd telkens slachtoffer van heel klunzige vervolging, terwijl de buizerd met rust werd gelaten”, zegt inventariseerder Kleefstra. “Omdat het patroon keer op keer hetzelfde is, dachten we: deze dader moeten we een keer kunnen pakken.” Maar net dit jaar kwam er een tweede buizerd in het bos broeden en is dit nest uit de boom gehaald. Het haviksnest dat onder cameratoezicht stond, bleef ongedeerd. Meestal moet Pol het doen met meldingen van voorbijgangers of van vrijwilligers als Kleefstra die de roofvogelstand in een gebied inventariseren. Vandaag kreeg Pol een melding binnen van een dode muis op een paal die mogelijk vergiftigd is. De muizestaart zat op een onnatuurlijke manier in een barst geklemd. Pol spreekt met de tipgever af bij het plaats delict: een weiland aan het Sneekermeer. De man komt aanfietsen met de dode muis in een broodzak onder zijn snelbinders. “Er zit geen snee in, waarin het gif gestrooid is”, zegt Pol terwijl hij de zak met de muis ronddraait. “Maar ze injecteren het gif ook weleens.” Hij rijdt nog een rondje door het grasland, op zoek naar andere paaltjes waar vergiftigde dieren op zouden kunnen liggen. Hij vindt niets. Bijlsma: “Er zitten hier enorm veel muizen. Sommige roofvogels leggen voorraden aan, dus het zou ook kunnen dat een roofvogel hem zelf op het paaltje heeft achtergelaten.”Pol bekijkt de zak met muis nog eens. “Ik zal het opsturen om een gifbepaling te laten doen. Je weet maar nooit wat voor puzzelstukje het oplevert.”

overgenomen uit: MARKETING TRIBUNE

2011-08-09T22:02:00.003+02:00

dinsdag, 09 augustus 2011 (13:12)

Natuurmonumenten zet in op social media

Boswachter met 3193 followers…

3193 followers en 36658 tweets (and counting)... deze statistieken zou je verwachten bij een BN'er of social media expert, maar niet bij een boswachter. Toch horen de cijfers bij het Twitter account van Andre Donker, boswachter bij Natuurmonumenten. Hij is hiermee een succesvol voorbeeld van de manier waarop de natuurorganisatie Twitter en Facebook inzet.
Twitterende boswachters
Andre Donker is één van de 20 Twitterende boswachters die de leden van Natuurmonumenten en andere geïnteresseerden op de hoogte houden van hun dagelijkse bezigheden en voorzien van nieuws uit de natuur. In combinatie met Facbook (1819 likes) dat sinds eind vorig jaar serieus wordt ingezet, biedt dit de natuurorganisatie 'nieuwe mogelijkheden te laten zien hoe mooi Nederland is', aldus persvoorlichter Heleen Paalvast.

Directer contact en informerenVia Twitter hebben de boswachters de mogelijkheid veel directer contact te onderhouden met geïnteresseerden. Facebook wordt vooral ingezet voor het delen van foto's van dieren en landschappen en het informeren over projecten. Naast de nieuwe kanalen wordt ook nog steeds gewoon een gedrukt ledenmagazine uitgegeven en dat zal ook zo blijven, verwacht Paalvast. Facebook en Twitter worden beschouwd als welkome aanvulling.

BRON:

reactie van:

@rjlindhout Rob Lindhout

@andredonker - de reden dat jij zoveel volgers hebt wordt niet genoemd: passie, bezieling, genieten, poeet. Kunnen ze wel wat van leren...

9 minutes ago via TweetDeck Favorite Retweet Reply

ank zei

Eerlijk is eerlijk, ik heb geen andere boswachter gelezen die iets zo mooi omschrijft. Je hebt het extra talent van schrijven / delen en voor mij maakt dat hetgeen waarom ik je graag volg....

#bijensterfte in het Engels, vertaling volgt later

2011-07-29T10:37:00.004+02:00

Geachte bezoeker, dit is een bericht over de #bijensterfte door Imidacloprit. Een middel dat helaas is toegestaan in ons land, maar in de landen om ons heen verboden is. Bijensterfte is in Europa nergens zo hoog als in ons land en daarom besteed ik er aandacht aan.

https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=explorer&chrome=true&srcid=0B7xRvGkse_FjOGZhMTE3ZDItM2IzNi00MTk3LWFhYWUtNDYwMDA1Y2I4NmI2&hl=en_US

Wil je weten wat eerder deze week uit kwam, kijk dan hier!

http://andredonkernatuur.blogspot.com/2011/07/bijensterfte-nader-bekeken.html

Waar gingen de twee reekalfjes liggen?

2011-07-28T09:52:00.000+02:00

Juist ze hebben een mooi plekje achter ons huis in het bloemrijke hooiland gevonden. Al vanaf hun geboorte verblijven ze hier en in de directe omgeving, tussen de bijen en de vlinders. Heerlijk tegen de slootkant aan, vol met wilgenroosje en andere heerlijke kruiden, in de zon en uit de wind. Nog net niet groot genoeg om op eigen benen te kunnen staan, maar dat zal spoedig veranderen. Voor mij "adembenemend mooi"!

Medicinale bloedzuiger, "drukken van de zorgkosten"

2011-07-24T09:51:00.000+02:00

In een emmer zwom een lange worm. Dan was hij kort en dik dan weer een super lang beest. Twee jongens bekeken hun “buit” en legde hem op een handje om het glibberbeest goed te kunnen bekijken. Niet veel later zat het beest vast en begon de knul pas echt zenuwachtig te worden.

“onze boerensloot”
Niets lekkerder dan met je vriendje spelen langs de waterkant. 8 jaar zijn ze en de vakantie was net begonnen. Met emmers en netje liepen ze samen het land in naar de “boerensloot”. Ze vermaakten zich opperbest met het vangen van waterdiertjes en een soort waterworm. Zelf stond ik achter het huis naar ze te kijken en hoorde dat er blijkbaar iets niet goed ging. Bij de jongens aangekomen bleekt wat daarvoor de reden was. Een bloedzuiger had zich vastgezogen aan een handje. Ik haalde het diertje los en zag een bloedrode plek. Zo dat heeft het beestje snel gedaan zeg! Ze zal honger hebben gehad. Kom eerst wat drinken, het is zo weer over.

Aderlating
De medicinale bloedzuiger heeft best een mooi verleden. Als glibberige beest krijg je er niet direct zin in, maar ruim anderhalve eeuw geleden werden ze massaal ingezet bij en of voor bloedonderzoek. Hoe? Simpel, plaats de bloedzuiger en laat hem drinken. Als hij vol bloed zit, pers je het bloed er uit en kun je het bloedonderzoek starten. De bloedzuiger kon je daarna weer opnieuw gebruiken. Er zijn zelfs landen waar ze dit nog doen, maar bij ons gebruiken we een naald en vacuümbuisje. Ik zou die gezichten van de patiënten bij de prikpoli wel eens willen zien als we overstappen of terug stappen naar het gebruik van bloedzuigers. Volgens mij zit de prikpoli dan een stuk minder vol.

Als grapje “drukken van de zorgkosten”schreef ik in dit blog al eerder over medicinaal gebruik van planten, nu voeg ik daar een dier aan toe, met dank aan mijn zoon en vriendje langs de waterkant van de oude boeren sloot.

#bijensterfte, nader bekeken

2011-07-23T19:47:00.003+02:00

In kleine kring is al enige jaren bekend dat de bijensterfte in Nederland schrikbarend hoog is. Voor veel mensen was de ZEMBLA-uitzeinding van 12 maart 2011 een eye-opener. Als natuurliefhebber maakt ik mij grote zorgen over de bijensterfte van honing- en wildebijen.

Uiteenzetting

- Van alle Europese landen heeft Nederland de grootste bijensterfte. Als Natuurliefhebber maak ik mij grote zorgen over de gevolgen die dit heeft voor onze voedselketen.

- Tachtig procent van alle planten op aarde zijn voor de voortplanting of evolutie afhankelijk van de bestuiving van de bij. De sterfte-explosie lijkt gelijk te lopen met de invoering van een nieuw type insecticide, imidacloprid, dat in de jaren negentig op de markt kwam. Het middel werkt continu, omdat het preventief op de zaden (maïs) is aangebracht waardoor de hele plant giftig wordt. Bijen die in aanraking komen met de pollen en het stuifmeel, nemen het gif mee naar de bijenkorf. De bijen worden dan ziek en gaan dood.

- Wereldwijd zijn publicaties verschenen waarin het verband tussen pesticiden en bijensterfte wordt aangetoond. ZEMBLA sprak daarover met de Franse wetenschapper prof. Jean-Marc Bonmatin, verbonden aan de Universiteit van Orleans. Bonmatin: ‘Lange studies hebben uitgewezen dat pesticiden zoals imidacloprid voor bijen een probleem geven en dus heeft in Frankrijk de Minister van Landbouw besloten dat middel te verbieden.’

- In Nederland is het middel niet verboden. De belangrijkste adviseur van het Ministerie van Landbouw, bijenonderzoeker dr. T. Blacquiere van Plant Research International (PRI, onderdeel van de Wageningse Universiteit), maakt zich weinig zorgen over de pesticiden. In ZEMBLA zegt hij dat hij de invloed van pesticiden op bijen nooit heeft onderzocht. Volgens hem zijn er andere oorzaken van de bijensterfte: ‘Het komt door slechte imkers en door de varroamijt, een parasiet waar onze honingbij niet tegen is opgewassen.’

- Het is niet reëel om de schuld bij de imkers te zoeken. Ook de sterfte onder wilde bijen is immers groot. De discussie richt zich nu vooral op de honingbijen, maar een natuurgebied als Dwingelderveld is een van de belangrijkste gebieden voor wilde bijen in Nederland.

- Het is niet alleen dramatisch gesteld met de bijen, maar vooral ook met hun leefomgeving. De natuurlijke graslanden van o.a. Natuurmonumenten zijn bloemrijk en zitten vol insecten. Op agrarische graslanden en akkers worden plant/bloem aangepakt of weggespoten.

Actiepunten

- Er moet op korte termijn goed en onafhankelijk onderzoek worden gedaan naar bijensterfte. Uiteraard moet landbouwgif hierin worden meegenomen.

- In dit onderzoek is niet alleen aandacht voor honingbijen, maar ook voor wilde bijen.

- In afwachting van de resultaten van dat onderzoek moeten nieuwe pesticiden (die al in Duitsland, Italië en Frankrijk verboden zijn), niet worden toegelaten op de Nederlandse markt. Het is zeer waarschijnlijk schadelijk voor bijen wanneer imidacloprid ook wordt toegestaan voor graslanden (zoals golfbanen).

- Tegelijkertijd naar het onderzoek naar bijensterfte, moet bestudeerd worden of het mogelijk is om zonder of met minder landbouwgif te werken. Alternatieve bestrijdingsmiddelen zijn vaak minder schadelijk voor de natuur.

- Op termijn moet het tot de mogelijkheden behoren om agrariërs en landschapsbeheerders die maatregelen nemen die positief zijn de voor de bijen, financieel te ondersteunen. De Bij is immers van groot economisch- en ecologisch belang voor Nederland. Tachtig procent van de planten is voor de voortplanting afhankelijk van bijen.

Als we deze actiepunten nu eens gewoon gaan uitvoeren, dan moet het mogelijk zijn beter en gezonder om te gaan met landgebruik waardoor duurzaamheid nu ook eens echt duurzaamheid in de zin van het woord kan gaan betekenen.

Beroepsfilm: De boswachter van het Dwingelderveld

2011-07-22T20:52:00.002+02:00

Als Boswachter werk ik aan een project dat onderwijsinstellingen dichter bij het vak van natuurbeschermingsorganisaties moet brengen. Daarvoor geven wij gastlessen en veldstudiedagen aan de scholen rondom onze natuurgebieden. Bovendien krijgen studenten de kans stage's te vervullen of schoolopdrachten uit te werken. Zo ook: Ilona de Lange, zij maakte als studente de volgende Beroeps film over De Boswachter http://bit.ly/rsxINl op het Dwingelderveld.

Handige site voor de jeugd of hun ouders om meer informatie te krijgen over het werken in de natuur op http://www.beleefbuiten.nl/

De baan van; overgenomen van Hoogeveen online

2011-07-20T22:01:00.001+02:00

De baan van: André Donker, Boswachter en schrijver

woensdag 20 juli

Ansen-Ruinen-Dwingelerheide- Ik zit net aan een kop koffie als de bekendste boswachter van Nederland aan komt lopen, hij zit nog maar net of vangt op dat er enkele mensen op zoek zijn naar de nostalgie. Hij verontschuldigd zich en laat de bezoekers van ‘zijn’ park de plek zien waar vroeger de kabelbaan was. Ik zit me in de zelfde tijd af te vragen hoe dit er vroeger uitzag, ook ik ben hier (net als de meeste Hoogeveners) veel met mijn ouders en zusje geweest om de hond uit te laten. Maar ik herken niet veel meer uit die tijd.

Vandaag ga ik in de reeks “de baan van..” op pad met André Donker, boswachter van beroep. Het eerste wat André doet is mijn beeld en belevenis van het vak boswachter bijstellen. “Iedereen heeft een bepaald gevoel en beeld van het werk wat een boswachter doet. De één ziet een man met hoedje en veer met een onvermijdelijke pijp in de mond door de bossen wandelen; goed lettend op stropers en gespuis en in de gaten houdend of er geen bezoekers zijn die zijn bos vervuilen. De ander heeft meer een ‘Rien Poortvliet’ in gedachten.” Beide beelden zijn (om het woord nog maar eens te gebruiken) nostalgisch blijkt uit het verhaal van Donker.

Boswachters

“In de laatste 20 jaar heeft zich een enorme ontwikkeling voor gedaan, veel taken zijn gedecentraliseerd en veel boswachters zijn nu specialisten in een bepaalde tak. Zo is mijn taak vooral public relations en voorlichting.” Mijn beeld van boswachter is op dat moment nog ongewijzigd maar zal veranderen als ik hoog tempo de volgende ‘soorten’ van boswachters te verwerken krijg: Er zijn taken als: Ecologie, Hydrologie, Ruimtelijke Ordening, Pachtzaken, Archeologie, Geologie en de boswachter met opsporingsbevoegdheid.

“Het zijn stuk voor stuk mensen met een eigen specialisme al werken we natuurlijk nauw samen; als ik (André doet de communicatie en was al eens bij Paul de Leeuw) naar buiten moet komen met nieuws over één van die specialismen gaat de ervaren deskundige op dat gebied met me mee.” Donker verteld snel en gepassioneerd over zijn werk, al snel schrijf ik alleen nog maar steekwoorden op omdat het anders niet te volgen is. Maar op dit moment is mijn ‘belevenis’ bij het woord boswachter inderdaad al behoorlijk veranderd. Bovendien is Donker niet alleen bezig met zijn eigen vak, hij is een vorser, denkt over dingen na en zo komen in ons gesprek ook de politiek, het huidige kabinet maar ook ons “Consumptief genoegen” aan de orde. Geen onderwerp of André heeft er wel over nagedacht.

Belevenis

Alles draait bij André Donker om belevenis, zeker zijn boek OOG IN OOG (met de boswachter) dat in september uit zal komen ter gelegenheid van zijn 30 jarig jubileum bij Natuurmonumenten. “Sterrenkijken is zoiets, in grote delen van Nederland zijn de sterren helemaal niet of nauwelijks te zien; neem de koeien in de wei ook dat zie je in het westen steeds minder. Maar daardoor raken veel mensen steeds meer verwijderd van een beleving van natuur en omgeving.” Donker geeft meerdere voorbeelden (wel meer maar ik noem ze niet allemaal) “Zevenblad, iedereen ziet het als onkruid, maar het is een groente en lekkerder en voedzamer dan andijvie (zelfde bereiding). Mensen gooien het per kilo weg terwijl het oh zo lekker is.”

“Wist je dat veel medicijnen zijn afgeleid van kruiden wat wij als onkruid zien? Vroeger trok een boer met hoofdpijn een moerasspirea uit de berm of slootkant, spoelde het even af en ging kauwen op een wortel; na een kwartiertje was de hoofdpijn weg, nu rijden we naar de drogist om een potje spirea op te halen”.

“Kijk vroeger had ik wel begrip voor sommige manieren van stropen zoals het kievitseieren rapen. Vroeger had een arme boer gewoon geen eieren in de winter en de eerste eieren waren van de kievit. Toen raapte men omdat het nodig was, de kippen legden simpelweg geen eieren in de winter. Maar nu ligt de winkel vol..”

We hebben nog geen stap in de natuur gezet en ik heb al heel veel informatie, Oog in Oog ligt in September in de winkel en daarin staat nog veel meer over dit onderwerp.

Ecologisch

Terwijl ik nog mijn klassieke beeld van de stroper aan het bijstellen ben komen we op het onderwerp ecologie terecht. “Dit theehuisje werkt volkomen ecologisch, alle energie wordt opgewekt uit de zonnecollectoren uit het dak (die zitten ook op onze werkschuren overigens). Dit kopje koffie is geheel klimaatneutraal en de koffie en thee natuurlijk op de juiste manier verbouwd. In de zomer komen ze dan wel stroom tekort, maar in de winter leveren we weer terug aan het energienetwerk.” De koffie smaakt er echt niet minder om.

“Het gaat om beleving en het bewust zijn, veel mensen staan er niet bij stil dat de situatie in varkensstallen bijvoorbeeld komt doordat wij goedkope karbonaadjes willen, dat zelfde geld voor boter, kaas en eieren. Ik heb zelf koeienkalfjes en geloof me je kan zien dat die heel blij zijn als ze de wei in mogen. Als je het hebt over de partij voor dieren.. Enorm leuk hoor, maar ze willen de nertsenfokkerijen dicht hebben. Als ze nu actie tegen bont zouden voeren was het veel beter. Een verbod op nertsenfokkerijen betekend dat die naar landen met minder regels verplaatst worden waardoor nertsen in veel slechtere omstandigheden worden gefokt.”

De bossen door de heide op

Dan is het tijd om het veld; in dit geval de bossen en de heide op te gaan. Ik mag André (in een vierwiel aangedreven diesel) volgen in mijn Ford Fiësta, en ja dwars door de bossen. Gelukkig, met de uitlaat onder nog onder de auto komen we bij het bezoekerscentrum in Ruinen. Ik trek mijn laarzen aan en stap in de 4Wheel van Donker. Met een sigaartje (i.p.v. pijp) rijden we gelijk de heide op. Midden op de heide zet hij de wagen aan de kant en we gaan het land in.

“Kijk hier zie je wat kleinschalig onderhoud precies inhoudt” Hij laat een geul van 8 bij vier meter zien waar de heide tot aan het zand is afgegraven. “Als we de heide de heide laten dan groeien heideplanten uit tot anderhalve meter hoogte en vallen dan uitelkaar. Tegen die tijd is de arme grond zo rijk geworden dat er langzaam bos begint te ontstaan. Alleen door begrazing van de schapen en bijhouden door ons blijft het grootste natte Heidegebeid van noord-west Europa bestaan. Anders wordt het één groot bos.”

De Heide en het Eslandschap, kenmerkend voor Drenthe is zo’n duizend jaar geleden ontstaan toen mensen zich in Drenthe gingen vestigen. Rond de Brink stonden enkele boerderijen (later kwam er een kerk bij). Het land rondom zo’n dorp werd ontgonnen maar moest bemest worden, en dat deden de schapen. De schapen graasden, laten de mest pas in de schuur vallen en deze mest ging op de landerijen. “Trouwens weet je, jij zult je, je oma nog wel herinneren die aan het breien was, maar vroeger deed de herder dat.” Verteld de boswachter. Door kunstmest werd de landbouw intensiever, de noodzaak van schapenhouderij minder en begon de heide te verdwijnen. Natuurmonumenten is op de heide begonnen om deze te behouden en Nederland hielp daar in 1929 aan mee in een grote landelijke actie en haalde 17000 gulden op!!. De vereniging koopt de grond aan en brengt het terug naar het landschap van toen. En krijgt alleen subsidie omdat het een nationaal landschapsmonument is.

Klokjesgentiaan

We springen over een klein moerasachtig stuk (ik met beide, lekke, laarzen er midden in) en André laat me de Klokjesgentiaan zien en verteld me het verhaal erbij. “zie je dit kleine blauwe bloemetje?” Ik zie het natuurlijk, maar ben blij dat ik er niet op ben gaan staan. “Kijk, hier zie je op de blaadjes kleine stipjes, dat zijn eitjes van het Gentiaanblauwtje”. Ik zie inderdaad wat stipjes maar vraag me af waar dit heen gaat.

“De eitjes worden een rupsje die het plantje opeet, dan valt het rupsje op de grond. Dan komen de mieren die het beestje willen opeten maar in hun holletje er achter komen dat ze het rupsje kunnen melken. De mieren genieten van de melk, voeren de rups en die heeft zo een hotel voor de winter. In de lente wordt de rups een vlinder die zich snel uit de voeten maakt en zo gaat het door”. Het is een kleine microwereld blijkt. Was ik zonder pardon boven op het kleine plantje gaan staan, mijn belevenis is behoorlijk veranderd; wie weet help ik met één gigantische stap van mijn lekke laarzen een complete miniwereld om zeep.

Huisje dat wacht

Tot slot neemt André me mee naar het kleine huisje dat midden op de Heide staat bij de Schaapskooi in Ruinen. ‘Het huisje dat wacht’ herbergt een kunstenares die net even niet aanwezig is. Op zich niet zo’n groot probleem want ik begin me zorgen te maken hoe ik het verhaal van Donker op papier (laptop) moet krijgen en zit nu niet te wachten op nog meer mooie verhalen. Toch krijg ik er nog ééntje.. het huisje dat wacht is het huisje waar Anne de Vries het welbekende boek BARTJE schreef… en daarna rijd ik naar huis met een enorme zin in bruine bonen met spek…

Met bijzondere dank aan André Donker, boswachter bij de Vereniging Natuurmonumenten.

Door: @AlexvanNetten

De boodschapper slechte nieuws onthoofd!

2011-07-17T12:12:00.004+02:00

In het verleden werd de boodschapper van slecht nieuws onthoofd, maar waarom en wat konden ze daar tegen doen? De boodschapper onschendbaar maken, anders is er geen mens die een slechte boodschap verkondigen wil. Oude wijsheid, lees maar.

Opmerkelijk dat we blijkbaar in een sprookjeswereld lijken te leven en dat bevalt ons zo goed, dat we geen zin hebben in slecht nieuws. Opmerkelijk is dan ook dat slecht nieuws meer aandacht krijgt in de media dan heugelijke feiten. Storm, water, vuur, rampen, honger, ziekte ach te veel om op te noemen. Opmerkelijk omdat we juist die berichten niet willen horen. Opmerkelijk als dat echt zo zou zijn, waarom we die stroom aan berichtgeving dan niet omdraaien. Nee, opmerkelijk is dat niet. Emotionele berichten leveren geld op. Als iets goed gaat, dan krijg je niks, als je blijft klagen een hele hoop. Zo houden we de slechte boodschapper in leven, terwijl we deze al in de oudheid de kop af sloegen. Opmerkelijk verrassend, maar snap je het nu nog?

* Google: Wat de meeste mensen echt willen, is niet kennis maar zekerheid. En dus manipuleren ze er lustig op los om hun gewenste wereldbeeld in tact te houden. Want de feiten zijn vaak in strijd met de eigen overtuiging. De onaangename spanning die ontstaat bij het kennis nemen van die feiten, wordt cognitieve dissonantie genoemd. Het is een geestesgesteldheid waarin de mensheid vrijwel permanent verkeerd. Om dat onaangename gevoel kwijt te raken zet je een filter tussen jezelf en de werkelijkheid. Je hoort alleen wat je wilt horen. Daarom wordt de boodschapper van het slechte nieuws altijd zo akelig behandeld. Het is een spelbreker die ons sprookjesspelletje verstoort. Vroeger werd die boodschapper letterlijk onthoofd, tegenwoordig alleen in rituele zin.

* Google: Sumeriërs, Perzen, Assyriërs, Babyloniërs, Egyptenaren, Grieken, Romeinen, allen kenden ze professionele opstellers om teksten te noteren en boodschappers om ze van het ene dorp naar het andere over te brengen. In een tijd waar analfabetisme integrale bevolkingsgroepen teisterde, brachten de boodschappers ook letterlijk de boodschappen over. Het waren voorlezers en vertellers die van stad tot stad trokken om op pleinen en markten het volk warm te maken voor feesten, spelen en oorlogen en - zonder totale paniek tot gevolg - slecht nieuws te brengen over politieke en militaire verliezen, misoogsten en rampen. Immers als het bericht in slechte aarde viel, moest de boodschapper zelf dit niet zelden met zijn leven bekopen. Later zou men dit in Europa oplossen door herauten onschendbaar te maken. En die zin zijn de eerste rondreizende professionelen die de kunst van de retorica beoefenden en duizenden kilometer per jaar aflegden te plaatsen ruim 4000 v.Chr.

Wellicht leuk om te weten dat; na regen, zonneschijn komt. Andersom durf ik u niet te vertellen omdat ik geen heraut ben en dus niet onschendbaar.

#bijensterfte, wat ik vandaag binnen kreeg

2011-07-16T13:01:00.005+02:00

HET RAMPSCENARIO VAN RACHEL CARSON VOLTREKT ZICH DOOR HET LIBERALE TOELATINGSBELEID VAN NEONICOTINOIDE INSECTICIDEN

De bijensterfte wordt niet veroorzaakt door neonicotinen maar door de varroamijten. Dat schreef Kees van Heemert, rijksbijenteeltconsulent bij het vroegere ministerie van Landbouw en commissielid van de wereldbijenorganisatie Apimondia, in een opiniestuk in de Volkskrant van 11 juli 2011, met als titel 'We hoeven niet bang te zijn dat de honingbij uitsterft'

Van Heemert gaf wel toe dat de grote giftigheid van neonicotinen voor bijen onder laboratoriumomstandigheden een feit is, maar beweerde dat tot op heden uit geen enkel veldonderzoek gebleken is dat bijenvolken - bij gebruik volgens de toelatingsvoorschriften - aan neonicotinen doodgaan. De verschillende 'ongelukken' in Duitsland, Italië, Frankrijk en Slovenië, waar pneumatische zaaimachines insecticide van verkeerd behandeld zaaigoed de lucht in bliezen, waardoor bijen werden vergiftigd, konden worden voorkomen door verbetering van de zaaigoedbehandeling èn door aanpassing van de zaaimachines. 'Bij verkeerd gebruik' kunnen de middelen ook het oppervlaktewater verontreinigen en daarom moeten de wettelijke toelatingen inderdaad worden aangepast, zo redeneerde van Heemert.

Van Heemert’s opiniestuk is naar mijn oordeel zeer eenzijdig en op sommige punten ook pertinent onjuist. Meer nog, het is naar mijn oordeel een onverantwoordelijke bagatellisering van een rampscenario dat zich voor onze ogen voltrekt, veroorzaakt door een nieuwe generatie insecticiden, de zogenaamde neonicotinoiden, met als belangrijkste vertegenwoordiger het imidacloprid.

Op 25 mei 2011 gaf ik een voordracht in het Bijenhuis in Wageningen over de mogelijke relatie tussen het gebruik van neonicotinoïde insecticiden en de verhoogde bijensterfte. Ik deed dit op uitnodiging van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Ik kwam op basis van eigen werk en literatuuronderzoek tot de conclusie dat er overduidelijke aanwijzingen zijn dat chronische blootstelling van bijenvolken aan neonicotinoïden (door besmetting van stuifmeel en nectar) betrokken is bij de verhoogde bijensterfte (die een bedreiging vormt voor de globale voedselproductie). Imidacloprid verzwakt en vermindert de prestaties van een bijenvolk en maakt het gevoeliger voor parasieten. Er zijn aanwijzingen dat neonicotinoiden de ontwikkeling van werksterbijen kunnen vertragen (en daarmee de vruchtbaarheid van de Varroa mijt verhogen) en de levensverwachting van bijen kunnen verkorten. Subletale doseringen van imidacloprid kunnen een negatieve werking hebben op het navigatievermogen en foerageren van haalsterbijen. Tevens is overduidelijk aangetoond dat met neonicotinoiden behandeld maiszaad bij het inzaaien bijensterfte veroorzaakt, die in Oostenrijk door het inzetten van deflectoren op maïszaaimachines niet kon worden verhinderd. Op dit laatste punt heeft van Heemert zijn lezers dus misleid. Er is geenszins sprake van 'ongelukken' of 'verkeerd'gebruik'. Bijensterfte is inherent aan het inzaaien van met neonicotinoiden behandeld maiszaad. Bovendien is het zogenaamde 'guttatiewater' (zweetwater) van jonge maisplanten acuut dodelijk voor honingbijen.

De heer van Heemert legt de verantwoordelijkheid voor de sinds enkele jaren verhoogde bijensterfte bij de varroa mijt en ontkent een rol van neonicotinoiden. Het is echter zo dat deze parasiet, die al sinds de jaren tachtig in Europa voorkomt, pas sinds de invoering van de neonicotinoiden een groot probleem voor bijen is geworden. Wisselwerkingen van de varroa mijt met het sterk toegenomen gebruik van de neonicotinoiden in het laatste decennium liggen dus voor de hand. De resultaten van laboratoriumonderzoek zijn ook eenduidig en wijzen op een samenspel van neonicotinoiden en parasieten. De argumentatie van de heer van Heemert doet mij sterk denken aan de controverse van de jaren 1950 en 1960 over het verband tussen roken en longkanker. Is er in dit land nog iemand die twijfelt aan een rol van roken bij het ontstaan van longkanker? De door belanghebbenden gestimuleerde maar volkomen overbodige discussie van toen (over nicotine en longkanker) lijkt een nieuw jasje te hebben gekregen (er wordt nog steeds een overbodige discussie gevoerd over de rol van neonicotinen bij bijensterfte). En dat heeft tot gevolg dat dringend noodzakelijke beleidsmaatregelen om bijenvolken, die cruciaal zijn voor het ecosysteem, te beschermen uitblijven.

Bijensterfte is alleen maar de top van een ijsberg. Vrijwel iedere toepassing van imidacloprid in Nederland veroorzaakt grond- en oppervlaktewaterverontreiniging waardoor het gif zich in het milieu kan verspreiden. Bodeminsecten en wilde planten (en daarmee ook andere niet-doelwit insecten) worden daardoor ongewild vergiftigd met imidacloprid. Onderzoek van de universiteit Utrecht heeft aangetoond dat vliegen en muggen schaarser worden naarmate de concentraties van imidacloprid in het oppervlaktewater toenemen. In Nederland was het aantal vlinders nog nooit zo laag als in 2008. Dagvlinders nemen in aantal af, en het aantal soorten dagvlinders dat als bedreigd en kwetsbaar op de Rode Lijst staat, is de afgelopen tien jaar toegenomen. De achteruitgang van insecten heeft ook rampzalige gevolgen voor vogels, omdat een onmisbare eiwitbron voor het groot brengen van hun kuikens steeds schaarser wordt. We stevenen door een veel te liberaal toelatingsbeleid van neonicotinoiden af op een giftig landschap waarin uiteindelijk alleen het winstgevende gewas nog kan overleven. Nederlandse akkers veranderen daardoor voor onze ogen in een kerkhof van de biodiversiteit. Rachel Carson heeft het een halve eeuw geleden al voorspeld. En ik vrees dat ze gelijk gaat krijgen.

Door: toxicoloog Henk Tennekes.

===================================================================

Geachte heer Donker ,

Het spijt ons uw bijdrage aan de rubriek Opinie & Debat niet te kunnen plaatsen. Omdat we dagelijks talrijke bijdragen ontvangen, zijn we niet in staat om in elk geval onze beslissing inhoudelijk toe te lichten.

Een stuk komt voor plaatsing op onze opiniepagina’s in aanmerking als het de aanzet geeft tot een debat of als het een bijdrage levert aan een lopend debat, als het een oorspronkelijke zienswijze bevat, en als het inhoudelijk en stilistisch voldoet. Zelfs als we een stuk zouden willen plaatsen, kan het buiten de boot vallen omdat de beperkte ruimte die ons ter beschikking staat nu eenmaal niet toelaat dat we elk bruikbaar artikel ook metterdaad afdrukken.

We hopen dat onze beslissing u er niet van weerhoudt ons nog eens te benaderen.

Met vriendelijke groet,

redactie Opinie&Debat
de Volkskrant

===================================================================

@Anmaelle: @andredonker Soms zeggen beelden meer- Bees fighting varoa http://www.youtube.com/watch?v=xSGa9DKraGA&feature=share

http://www.boerenlandvogels.nl/content/bezwaar-bijenstichting-tegen-toelating-van-merit-turf-op-alle-aspecten-ongegrond-verklaard#comment-12

------------------------------------------------------------------------------------------

MATERIALEN EN METHODEN

belhas: • Bijen:

- Um colônia saudável foi transferida para uma área sem outras colônias - Een gezonde kolonie werd overgebracht naar een ruimte zonder andere kolonies
Treinamento: • Training:
Forrageamento em alimentador artificial – Forageren in kunstmatige voedsel
- Distanciamento gradual dos alimentadores – Geleidelijk grotere afstand van voedsel
Teste: • Test:
Marcação de 30 abelhas que se alimentavam e separação destas em uma caixa - 30 bijen die gemarkeerd zijn, werden gevoegd en apart in een kast gezet.
Soltura das abelhas após uma hora da ingestão do alimento - De bijen werden een uur na de inname van voedsel losgelaten.
• Concentrações de imidaclopride: • Concentraties van imidacloprid:
100, 500 e 1000 ppb - 100, 500 en 1000 ppb

• Observações: • Observaties:
- Tempo para a saída das abelhas da caixa – Tijdsduur voordat de bijen de kasten verlaten

- Forrageamento no alimentador e entrada e saída da colônia – Forageren naar voedsel en tijdstip ingang naar de bijenkast

- Foram feitas por 2 horas após a soltura, entre a 4ª e 5ª hora e 24 horas após a soltura. – Deze observaties zijn gedaan 2, 4, 5 en 24 uur na het loslaten van de bijen.

________________________________

Page 7 Pagina 7

RESULTADOS

RESULTATEN

• Controle: • Controle :
- abelhas deixaram a caixa imediatamente após sua abertura - Bijen verliet de kist onmiddellijk na het openen daarvan
- quase todas retornaram a colônia e retornaram ao alimentador entre 2 e 5 horas após - Bijna alle bijen waren terug naar de kolonie en keerden terug naar de voedsel tussen 2 en 5 uur na
a soltura. Vrijlating

• 100 ppb: • Bijen met 100 ppb inmidacloprid :

- demoraram até 10 minutos para deixar a caixa – Duurde 10 minuten voordat ze de kist verlaten

- retornaram a colônia, mas voltaram ao alimentador após 24 horas - Die keerden terug naar hun volk, maar dat duurde 24 uur na inname van voedsel
500 ppb: • Bijen 500 ppb:
- demoraram 45 minutos para deixarem a caixa – Duurde 45 minuten voordat ze de kist verlieten

• 1000 ppb: • 1000 ppb:

- demoraram 75 minutos para deixarem a caixa – Duurde 75 minuten voordat ze de kist verlieten
• 500 e 1000 ppb: • 500 ppb en 1000:

- efeito repelente - Repellent effect

- desapareceram após a soltura e não foram vistas nem mesmos alguns dias depois da – Die zijn verdwenen na vrijlatingen en gedurende de hele test niet meer gezien .

• Abelhas tratadas se caíram na grama e se mostraram desorientadas • Behandelde bijen worden behandeld vielen op het gras en waren gedesorienteerd

________________________________

Page 8 Pagina 8

DISCUSSÃO DISCUSSIE

Concentrações mais baixas de imidaclopride causam uma • Lagere concentraties van imidacloprid veroorzaken een

inibição temporária na atividade de forrageamento, que é tijdelijke remming in foerageren activiteit, die is

normalizada após um período de 24 horas. genormaliseerd na een periode van 24 uur.

• Concentrações mais altas causam o completo desaparecimento • Hogere concentraties leiden tot het volledig verdwijnen

das abelhas. bijen. É provável que tenham se perdido e morrido em Het is waarschijnlijk dat ze gedesoriënteerd waren algum lugar do campo. ergens in het veld gestorven zijn .

Em um nível individual, a molécula afeta o processo de • Op een individueel niveau, beinvloedt de molecuule invloed het reukvermogen (onderscheiden van gewassen)

• Ao nível da colônia diminui a atividade de vôo e as • Op het volkje- niveau: verminderde activiteit, vlucht en reukvermogen (niet in staat zijn om gewassen te onderscheiden)

________________________________

Page 9 Pagina 9

CONCLUSÃO CONCLUSIE

• Aadministração de imidaclopride pode levar ao desaparecimento • Toepassing van imidacloprid kan leiden tot het verdwijnen vandas abelhas, principalmente se houver exposição a uma concentração bijen, vooral als er blootstelling is aan hogere concentratie ; beinvloedt de terugkeer van de bijen naar de hun bolk en ze raken gedesoriënteerd.

mais alta de imidaclopride e se as abelhas demorarem no retorno a colméia devido à distancia entre colônia e fonte de alimento.

OOG in OOG met de boswachter in de voorverkoop

2011-07-12T15:15:00.007+02:00

http://www.landwerk.nl/webwinkel.php?pagina=boek&b=209

Oog in oog met de boswachter

Natuurontmoetingen

Auteur(s): André Donker

ISBN-13: 9789077824054

Uitgeverij: Landwerk, 2011

Prijs: € 12,29

Bestel

VOORVERKOOP - verkrijgbaar vanaf medio september

In Oog in oog met de boswachter neemt Nederlands bekendste boswachter André Donker u mee in zijn belevingswereld. In 28 korte verhalen, verdeeld over de vier seizoenen, beschrijft hij op sfeervolle wijze zijn ‘ontmoetingen' met dieren, planten en mensen in de natuur. Dit prachtig vormgegeven boekje is een mooi geschenk voor natuurliefhebbers. Leverbaar vanaf medio september. Tot 1 september te bestellen met 10% vroege-vogel-korting! (€12,29 i.p.v. €13,65)

Van zijn ervaringen met een stroper, het mijmeren in stilte op de hei tot het ‘temmen' van een onwillige schoolklas, u maakt het met hem mee. André Donker gunt u niet alleen een kijkje in de keuken van het huidige natuurbeheer, maar ook in zijn eigen keuken. Elk jaargetijde sluit hij af met zijn favoriete seizoensrecept, vaak gemaakt met ingrediënten direct uit de natuur.

André Donker is al 30 jaar gepassioneerd boswachter bij Natuurmonumenten in o.a. de Nationale Parken Drents Friese Wold en het Dwingelderveld. Met zijn vrouw en twee kinderen woont hij aan de rand van dit unieke natuurgebied.

Over zijn ervaringen in de natuur schrijft hij regelmatig voor kranten, tijdschriften en websites. Ruim 3000 volgers op Twitter en de enthousiaste lezers van zijn blog leven dagelijks met hem mee.

Meer details...

Natuurscheurkalender 2012 - Elke dag een vers groen blaadje

Michiel Bussink, André Donker, Henk van Ruitenbeek

http://www.natuurscheurkalender.nl/

'Mantingerveld is Mooiste Plek van Nederland'

2011-07-12T06:48:00.002+02:00

eigen foto met reebok en geit in het veld

De Mooiste Plek van Nederland in de fotowedstrijd van Stichting Nederland Schoon is het Drentse bos- en heidegebied Mantingerveld. De juryleden van de wedstrijd kenden aan de foto van Karin Broekhuijsen het hoogste aantal punten toe, omdat zij de schoonheid van het Nederlandse landschap op de beste manier in beeld bracht.

"Het Mantingerveld is een gebied dat zo typisch Nederland is, en in alle seizoenen de moeite waard", zegt jurylid Evert Santegoeds, hoofdredacteur van Privé. De jury bestond naast Santegoeds uit Uli Schnier, directeur Stichting Nederland Schoon, presentator Rob Geus en afgevaardigde van ANP Foto, Dolf Hamburger.

De tweede prijs ging naar Jonathan van de Broeke. Hij stuurde een foto in van de duinovergang bij Oostkapelle. Ron Bouwheer behaalde de derde plaats met zijn foto van Heiligerbergerbeek, een beek tussen Woudenberg en Amersfoort. Er zijn in totaal 166 foto's ingezonden.

bron: Stichting Nederland Schoon, 11/07/11

NB: veel mensen hebben commentaar als we landbouwgrond omvormen tot natuur. Ook horen we regelmatig dat het zinloos is om met zware machienes nieuwe natuur te maken. Het doen is niet de maatregel, maar het effect op langere termijn. Het Mantingerveld is een schoolvoorbeeld van nieuwe natuur. Slechts 4 kleine stukjes natuur waren overgebleven na ontginning voor landbouwdoeleinden. Tal van planten en dieren uitgestorven of bijna en het eeuwenoude landschapsbeeld verwoest. Hoe anders is dat nu. Het Mantingerveld van 200 ha naar ruim 1000ha. Keihard werken met brullende machienes, maar het resultaat is geweldig. Werken aan natuur in ons land is ook geduld en lange adem hebben en iets durven aanpakken dat weerstanden oproept. U mag denken wat u wil, maar de natuur heeft dergelijke drastische maatregelen nodig, omdat we haar al zoveel schade hebben aangedaan. 8% van Nederland is natuur 75% agrarischgebied en de rest bebouwing en infra. Ik ben trost mee te mogen werken aan een stukje herstel en dank graag de mensen en organisaties die daarbij helpen. Dat we het daarbij af en toe oneens zijn is natuurlijk de normaalste zaak van ons land.

Karin Broekhujsen, bedankt!

Breng eens een bezoek aan het Mantingerveld, morgen doe ik dat zelf ook weer.

http://www.natuurmonumenten.nl/content/mantingerveld-0

De legende van de Witte Wieven

2011-07-10T22:58:00.000+02:00

De legende van de Witte Wieven

Lang geleden woonde in Zwiep aan de rand van de berg een boer met veel bezittingen. Uitgestrekte landerijen waren van hem, maar hij had geen zonen, alleen een dochter. Ze heette Johanna en ze groeide op tot een struise boerendochter. De vader wilde haar naar zijn keus laten trouwen met Hendrik, zoon van een welgestelde boer. Johanna echter had haar zinnen gezet op Albert, zoon van een keuterboertje. Deze Albert werd de deur gewezen door Johanna’s vader.
Albert, verdrietig omdat hij Johanna niet meer mag ontmoeten, rijdt op een avond met zijn paard de berg op. Nu had zijn moeder hem altijd op het hart gedrukt, dat hij in de nacht nooit bij de kuil moest komen, omdat de Witte Wieven niet gestoord wilden worden. Albert denkt aan Johanna en niet aan de wieven. Hij rijdt met zijn oude paard de berg op en het wordt steeds donkerder. Hij verdwaalt! Opeens komen uit het niets witte gedaanten opdoemen. Deze pakken paard en ruiter op en zetten deze andersom in de richting vanwaar hij was gekomen. Albert schrikt geweldig en ziet nog net de afgrond van de witte wieven-kuil, waar hij ingestort zou zijn als de Witte Wieven hem niet hadden geholpen. Hij komt behouden thuis en weet zijn zuster Aaltje te bewegen de volgende dag een koek te bakken. Deze koek wordt op een schotel naar de kuil gebracht als dank voor zijn redding.
Hendrik, de uitverkorene, bracht Johanna een bezoek, maar zij liet blijken dat ze hem niet mocht. De vader van Johanna gaf de moed niet op en komt met zijn dochter tot overeenstemming dat de beide rivalen een proef moeten afleggen.
Hij geeft de jongens opdracht om op hun paard in het nachtlijk duister een ijzeren spit in de kuil te werpen, waarbij ze moeten roepen: "Witte wieven wit, hier breng ik oe het spit". Degene, die het eerst terug is, krijgt Johanna als vrouw!
De jongens aanvaarden de opdracht, al weet albert dat hij kansloos is, omdat Hendrik over een veel beter paard beschikt. Hendrik, ondanks zijn snelle paard, wordt in het donkere bos bang; hij werpt het spit in de struiken en snelt naar huis.
Albert, door liefde verblindt, drijft zijn paard naar de kuil; werpt het haarspit in de kuil en roept: "Witte wieven wit, hier breng ik oe het spit". De rust is verstoord!
De Witte Wieven komen krijsend uit de kuil te voorschijn. Albert keert zijn paard, achtervolgd door de Witte wieven. Hij ziet de bloeddoorlopen ogen en het haar op hun tanden. Eén van hen heeft het spit opgevangen en zit Albert zo dicht op de hielen, dat hij de hete adem van het Witte Wief in zijn nek kan voelen. Toch blijft hij op wonderbaarlijke wijze voor en weet de boerderij van Johanna te bereiken.
Johanna, in haart hart hopend dat Albert de proef zal doorstaan, heeft de deuren van de boerderij open gezet en een lamp op de deel geplaatst. Albert rijdt met zijn paard de deel op en Johanna, niet mis, staat achter de deur, gooit deze dicht, vlak voor het witte wief. Deze ziet haar prooi ontsnappen en gooit van woede het spit achter Albert aan. Het spit blijft echter trillend steken in de deur. Albert en Johanna omarmen elkaar; Johanna’s vader houdt woord. Ze trouwen in het voorjaar.
De dag na de bruiloft vindt Albert in de nevels op de stoep van de boerderij van het bruidspaar een haarspit op een schotel, gelijkend op de schotel waar de koek op had gelegen. Haarspit én schotel blijken van goud te zijn.!
De Witte wieven bleken Albert en Johanna goed gezind te zijn en ze leefden nog lang en gelukkig.
Deze legende speelt in Lochem in de Gelderse Achterhoek. Op de Lochemse berg in het buurtschap Zwiep zit een diepe kuil, de Witte Wievenkuil. De oude boerderij van Albert en Johanna is verdwenen. Het haarspit en een gedeelte van de deur is bewaard gebleven en staat tegen de bakkerswinkel in Zwiep.

bron: http://www.klap.net/verhalen/wittewieven.html

"Vakantie in de lucht" Dwingelderveld

2011-07-10T08:32:00.002+02:00

Bankje Davidsplassen

Klokjesgentiaan tussen de dopheide

herstelwerk Dwingelderveld

Ven in de bocht, aan de weg Lhee- Kraloo

vingerhoedskruid bij Bezoekerscentrum Dwingelderveld

Wilgenroosje langs de Benderse weg

En deze, nee deze is gemaakt voor mijn huis vanmorgen

Dassen op het voetbalveld

2011-07-08T13:55:00.010+02:00

Ja, dat dit vervelend is snap ik natuurlijk als geen ander. Daarom heb ik, na intern overleg, namens Natuurmonumenten een mogelijke oplossing aangedragen welke maandag in het BEW bestuur van de voetbalvereniging zal worden besproken. Ik wacht de reacties af.

VLEDDER (ANP) - Hongerige dassen hebben het speelveld van voetbalvereniging BEW in het Drentse Vledder volledig vernield. De dieren hebben in hun zoektocht naar voedsel overal gaten in het gras gekrabd. Onder het veld bevinden zich de larven van meikevers en langpootmuggen, de favoriete snack van het nachtdier.

De voetbalvereniging zit met de handen in het haar, want ze kan niets uitrichten tegen de spittende dassen. ,,Het betreft een beschermde diersoort", aldus BEW-voorzitter Jacobus Dolsma. In de bosrijke omgeving rondom het voetbalveld bevinden zich twee dassenburchten.

Het is lastig om het probleem op te lossen, volgens Dolsma. Het plaatsen van gaas of een hekwerk is te duur, het aanleggen van stroomdraden te gevaarlijk voor spelende kinderen.

Het is nu donderdag 14 juli en afgelopen maandag zou het bestuur van BEW Vledder ons voorstel bespreken en daarna reageren. Helaas heb ik nog geen telefoontje ontvangen of een brief gezien van de voetbalvereniging.

Nieuw op twitter en belangrijker nog het idee er achter

2011-07-07T16:55:00.003+02:00

@kindkracht

alles wat een school nodig heeft om ieder kind de kans te geven kwaliteiten te ontdekken, talenten te ontwikkelen en wensen te realiseren

Een goed initiatief waaraan ik als gepassioneerde boswachter en auteur met veel genoegen graag een bijdrage heb geleverd. Kinderen meer wegwijs maken in de natuur, dat kan ik als boswachter niet alleen, daar is veel hulp en zijn hulpmiddelen bij nodig. Koffer vol kindkracht gaat daarbij zeker helpen onderwijs groener te maken met deze koffer vol passie en kracht.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

NIEUWS!

Vandaag was het zover: Koffer vol Kindkracht kreeg op twitter een eigen gezicht en stapt vanaf nu zelfstandig door twitterland en daarmee ook de wereld. Dat betekent niet dat alles klaar is en vanaf morgen verkocht wordt. Het betekent wel dat Koffer vol Kindkracht nu bij een breder publiek bekend wordt gemaakt. Dat de ideeën in de wereld kunnen gaan ‘indalen’, dat we een medium hebben waarmee we die ideeën in de wereld kunnen zetten en dat de naam Koffer vol Kindkracht als een golf door Nederland trekt.

De afgelopen maanden is, in relatieve stilte, hard gewerkt aan de ontwikkeling van Koffer vol Kindkracht. Eén van de belangrijkste wapenfeiten, is de vaststelling van het plan van aanpak door het bestuur, twee weken geleden. Minstens zo belangrijk, is dat het Inspiratieboek Kindkracht in concept klaar is, en ‘slechts’ nog een waakzaam oog behoeft dat ervoor zorgt dat de laatste puntjes op de juiste plek komen te staan. Op dit moment wordt bedacht welke training/begeleiding we een school die met Koffer vol Kindkracht gaat werken moeten bieden en welke workshops we bijvoorbeeld aanvullend in de aanbieding willen hebben. Via www.mindz.com is bovendien de basis gelegd voor een ‘plaza’ die de komende tijd wordt gerealiseerd en ingericht. Dit plein biedt de kans op interactie: we kunnen er op bloggen, lezers kunnen reageren, scholen kunnen er met elkaar in contact komen, ideeën uitwisselen, we kunnen er nieuws op plaatsen etc.

Scholen

Koffer vol Kindkracht heeft het afgelopen jaar op enkele pilotscholen gedraaid. De Wensvogel in Dieren heeft het hele jaar met de wensenlessen en de inspiratie voor het werken met thema’s/verwerken met talenten gedraaid, de Jan Biermaschool in Oldehove heeft de afgelopen maanden een aantal prikkellessen uitgeprobeerd en de St. Maartenschool in Oudkarspel heeft een aantal groepen met onze wensenlessen laten werken. De Wensvogel is buitengewoon tevreden over het resultaat: de tussentijdse citoscores op deze school zijn behoorlijk gestegen. We hopen binnenkort van de Jan Biermaschool de ervaringen met het werken met een aantal prikkellessen te vernemen.

Beweging

Ruim 30 mensen bundelen inmiddels hun passie en talenten voor de realisatie van Koffer vol Kindkracht. Onder hen mensen uit de onderwijswereld, kunstenaars, trainers, ondernemers en professionals op het gebied van bijvoorbeeld natuur, stedenbouw, filosofie, water, kruiden en archeologie. Koffer vol Kindkracht wil ook in de toekomst mensen blijven aantrekken om hun passie en talenten in te zetten voor onderwijs waarin ieder kind gezien wordt en de eigen talenten en wensen kan ontwikkelen. Koffer vol Kindkracht is:

Een stichting die professionals uitnodigt om hun passie en talenten in te zetten om te inspireren of ideeën en producten te ontwikkelen en daarmee een bijdrage te leveren aan de missie van Koffer vol Kindkracht.
Een beweging die niet stilstaat zodra Koffer vol Kindkracht in de markt is gezet, maar doorrolt naar onderwijsvormen voor andere leeftijdsgroepen.
Een open organisatie die ook in de toekomst mensen blijft uitnodigen om inspiratie en producten te leveren en daarmee bij te dragen aan de ontwikkeling van Koffer vol Kindkracht.

Deze ‘identiteit’ van Koffer vol Kindkracht, is als uitgangspunt in het plan van aanpak vastgelegd. Daarbij is ook de essentie van Koffer vol Kindkracht beschreven: passie, talent, inspiratie, verbinding, beweging. De verbinding van passie, talent en inspiratie is de motor waarop de beweging loopt.

Kernteam

Koffer vol Kindkracht is een beweging die mensen uitnodigt om hun passie en talenten ermee te verbinden. De motor van deze beweging, wordt op dit moment gevormd door vier mensen, met ieder hun eigen talent: Margrete Stoute (De Kracht van 8), Matthe Pipping (training/schoolbegeleiding), Hems Zwier (het ‘nieuwe’ organiseren, veranderdenken), Marlijn Nijboer (onderwijs, communicatie). De organisatiestructuur gaat uit van gelijkwaardigheid en een taakverdeling ontstaat van nature dankzij talenten en voorkeuren.

En verder

We hopen dat na de zomervakantie de eerste scholen ‘echt’ met Koffer vol Kindkracht gaan werken. Uitgangspunt is dat dit ‘behapbaar’ gebeurt: we willen ook de tijd nemen om te kijken welke begeleiding de scholen nodig hebben. Die begeleiding houden we in eigen hand, dat wil zeggen dat we de begeleiding zelf organiseren en niet uitbesteden aan bijvoorbeeld een onderwijsbegeleidingsdienst. Als passie en inspiratie de basis van Koffer vol Kindkracht zijn, is dit juist in de overdracht naar de scholen van essentieel belang.

Meer weten?

Marlijn Nijboer: 0594 248817/06 51560397--------Hems Zwier: 06 21100891. Mailen kan uiteraard ook: marlijn.nijboer@planet.nl

Wie niet sterk is moet slim zijn….

2011-07-06T21:08:00.004+02:00

hunebed waarop ik gisteren even plaats nam in het Holtingerveld

Een alom bekend gezegde dat wij mensen gebruiken als we voor een schier onmogelijke opgave staan iets zwaars te moeten verzeulen. Hunebedbouwers waren niet sterk maar vast heel slim, maar waar hadden zij dat van afgekeken? Hoe kregen zij tonnenwegend gesteente op elkaar en eerder nog, hoe bedachten zij iets ontilbaars te gaan tillen? Feitelijk weten we dat nog niet, tot ik gisteravond een ingeving kreeg uit moeder natuur.

Ik zat op een deksteen van een hunebed en keek rustig in het rond. Mijn gedachten waren zeker niet zuiver en vrij. Allerlei verstoringen in de omgeving van de dassenburcht bij Wapserveen hielden mijn gedachten in de greep. Ik concentreerde mij op een boom iets verderop. Een mooie boom met prachtige bloemen. Niet van haar zelf, maar van de kamperfoelie gekregen. De klimplant had zich slingerend rondom haar stam en takken een weg naar boven gewerkt. Zelfstandig had ze dat nooit gekund met haar slappe stengel, maar met behulp van de boom ging dat prima. In ruil voor haar houvast, schonk ze de boom weelderige bloemen. Samen groot en mooi zijn, iets dat afzonderlijk onmogelijk zou zijn geweest. Gebruik maken van elkaars kracht en mogelijkheden door samenwerking. Dat laatste moet het bij de hunebedbouwers zijn geweest. Mensen die samenwerken met………. Tja dat weten we nog steeds niet maar ooit ontrafelen we het wel. Sterk genoeg een steen te tillen, nee dat niet, dan maar slim genoeg zijn deze te stapelen, geweldig toch?

bron: RTV Drenthe

Waar ik dan wel weer van baal is dat onverlaten eerder dit jaar in Diever, vuur stookten onder een deksteen van een hunebed waardoor ze scheurde en uiteen brak. Een monument van ruim 5000 jaar, door stommiteit en niets ontziend vernielen. Ruimschoots haalde het voorval de media, maar zonder succes. Vandaag kreeg het gebeuren een vervolg in de Emmerdennen bij Emmen. Ook daar de vlam erin of beter eronder met alle gevolgen van dien. Sterkstaaltje, nee zeker niet en al helemaal niet slim.

http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/63196/hunebed-bij-emmen-vernield

Blauwe knoop, "geheel onthouders en hekserij"

2011-07-05T11:11:00.000+02:00

blauwe knoop

De Blauwe knoop is een zeldzame plant in de natuur, maar ook als sierplant in de tuin voorkomt. Ze lijkt ook op een knoop en de kleur blauw geeft aan hoe ze er verder uitziet. Deze tot 90cm hoge plant bloeit nu, juli tot september en kun je vinden op natte, vochtige grond en soms ook in veenachtig gebied.

Afweerkruid

De blauwe knoop heeft verder iets bijzonders. De plant zou hekserij afweren, vandaar de bijnaam afweerkruid. Er gaat een verhaal rond dat de duivel moeite had maar haar geneeskrachtige werking. Uit woede zou hij een stuk wortel hebben afgebeten, waardoor de huidige wortelstok nog steeds een afwijkende vorm heeft.

Geneeskracht

Vroeger ingezet tegen o.a. epilepsie, astmatische hoest of astma veelal als gorgeldrankje

Natuur

Voor de natuur en dan speciaal voor insecten is het een hele goede bron van voedsel en waardplant. Waardplanten zijn planten waar vlinders eitjes op leggen en de rupsen later van gaan eten tot een nieuwe generatie is ontstaan.

Tot slot

Deze blauwe knoop heeft dus niets te maken met "geheel onthouders" en zij die "hekserij" willen uitvoeren in de natuur, weten welke natuurlijke bodems ze moeten mijden om ongestoord verder te kunnen gaan. Heksen wisten immers als geen ander de natuur te waarderen en hadden een ongelooflijke kennis der natuur.

Beddenzak of bultzak

2011-07-03T22:13:00.006+02:00

Zo tegen slapen gaan kruipen we het liefst op een dure matras met tegenwoordig een keur aan vullingen. Nee, vroeger lag dat anders. Met had in de regel een beddenzak of bultzak met een vulling van stro. Lux slapen kon natuurlijk ook al. Als man had je dan het liefst een zak gevuld met “lievevrouwebedstro”. Wat wil een man nog meer?

Stro is ruw en na verloop van tijd gaat het echt stinken, nog los van dat je er behoorlijke splinters van kan krijgen. Het kon ook nog eens behoorlijk muf gaan stinken en dan was je toe aan een nieuwe vulling. Als je daar het geld voor had of een lieve vrouw. Zij stopte je beddenzak dan opnieuw in met heerlijk geurend stro. Een beetje slimme vrouw liep naar de waterkant en plukte watermunt. Een dagje drogen en hup voordat manlief thuis kwam de zak in stoppen. Flink opschudden en je mannetje lag weer als vanouds en bij elke draaiing kwam er een heerlijk pepermuntgeur vrij.

Schaars tegenwoordig maar nog vindbaar is het lievevrouwebedstro. Veel fijner van structuur en het, volgens zeggen, ligt het geweldig zacht. Mijn lieve vrouw heeft toch voor een andere matras gekozen en ik ben eerlijk, die ligt geweldig.

Nu serieus, of was ik dat feitelijk al?

Wiegstro is een andere naam voor walstro. Ze werd gebruikt in de wieg, kussen en in de matras. Er is ook iets met liefde, maar eerlijk is eerlijk ik heb er nooit op gelegen en weet dat niet helaas. Wel kan ik mij er iets bij voorstellen natuurlijk. De oude naam van lievevrouwebedstro was dan ook in de volksmond wiegstro.

bron:forum-viva

Mooi verhaal voor het slapen gaan dacht ik.

Bloem van de maand, moerasandoorn

2011-07-03T09:25:00.001+02:00

moerasandoorn en moerasspirea

De Moerasandoorn (Stachys palustris), goed voor de maag, kleine wondjes, ruikt zalig en is ook nog eens wonderschoon om te zien, behalve bij het plukken. Als een soort verdedigingsmechanisme geeft ze dan een onaangename geur. Geef haar eens ongelijk, genieten doen we vooral met onze ogen als ze weelderig staat te bloeien langs de waterkant. Niet alleen wij mensen genieten van haar, maar vooral ook de insecten. Let daar vandaag eens op als het zonnetje er even bij wil komen. En daarmee direct de uitgaanstip voor vandaag: bezoek de waterkant. In ons lage landje kan dat geen problemen geven.

Zie je er eentje, dan zijn er vast ook meerder te vinden. Via haar wortelstokken met knolletjes verspreidt de plant zich vegetatief. Die knolletjes lijken op een aardappel en zijn eetbaar. De stengel is vierkant en tussen je vingers laten rollen wil bijna niet. De bladeren zijn lang en smal en ook nog eens behaard. Helemaal bij de stengel zijn ze vaak enigszins hartvormig. Alsof de bladeren verliefd zijn, staan ze paarsgewijs aan de stengel.
Ze heeft prachtige paarse bloemen die bloeien van juni tot in oktober. Hommels, vlinders, bijen en wilde bijen vliegen af en aan voor nectar en stuifmeel. Eenmaal uitgebloeid veranderen de bloemen in kleine nootjes.

Drukken van de zorgkosten, deel 4
Medicinaal werd ze in een ver verleden gebruik bij snijwonden omdat de bladeren een ontsmettende werking zouden hebben. Mocht je toch een paar stengels afsnijden en daarbij een snijwond oplopen, test deze werking dan direct en hol niet naar de huisarts. Eerder in dit blog wees ik al op het belang van het drukken van de zorgkosten. Onze natuur helpt graag daarbij, dus laten we zuinig zijn op haar.

Moerasspira zie: http://andredonkernatuur.blogspot.com/2011/06/zorgkosten-drukken-de-natuur-helpt.html

Is de wolf al in Drenthe?

2011-06-30T17:12:00.002+02:00

grote wolfsklauw Holtingerveld

Vandaag eens nagezocht waarom arnica ook de naam wolverlei draagt. Wat blijkt? De bloem lijkt op het oog van de wolf. Niet veel later zag ik langs een pad een wolfspoot staan en nog weer later op mijn dag wolfsmelk. Aan de oevers van een ven zag ik wolfsklauw, zeg nu zelf dat kan toch geen toeval zijn, toch? De wolf is nooit weggeweest.

Niet compleet

Nu heb ik de poten, klauwen, ogen en melk voor het nageslacht, maar daarmee is de wolf nog niet af. Drenthe moet verder sparen voordat haar eigen wolf compleet zal zijn. Vier stukjes van de puzzel zijn binnen, nu is het wachten op de rest.

Wolfsmelk; de naam wijst richting het sap van de plant dat giftig en zelfs gevaarlijk is voor ogen en huid. De plant kan toxinen afscheiden, waardoor planten in zijn omgeving minder snel groeien. Maar er is meer, deze plantenfamilie werk goed tegen wratten.

Wolverlei; haar bloemen lijken op die van de wolf. De bloemen bevatten o.a. etherische oliën. De plant kan ook helend werken tegen kneuzingen en kleine wondjes.

Wolfspoot; in de plant zit o.a. looistoffen en bitterstoffen die jodiumproductie in de schildklier te voorkomen. De plant is nog steeds in trek en wordt verwerkt in medicijnen tegen overmatige schildklieractiviteiten.

Wolfsklauw; deze plant heeft een helende werking tegen een spastische dikke darm.

Kort samengevat hebben we de wolf gewoon ook nodig om gezond te blijven, maar je moet goed weten met de wolf om te gaan anders kan ze gevaarlijk zijn.

Prachtige link over de wolf in Nederland, veel plezier

http://www.wolveninnederland.nl/wolven/

Snuiftabak, ter afwisseling van….

2011-06-29T10:27:00.000+02:00

arnica, ook belangrijk voor bijen

Na het drukken van de zorgkosten in mijn blog door meer gebruik van planten en hun medicinale krachten, nu een vuist maken tegen de hoge accijnzen op tabak.

We kennen de tabaksplant natuurlijk van de huiskamer, maar vroeger ging het allemaal heel anders. Snuiftabak en rooktabak kwamen gewoon uit de natuur om de hoek. Daar staan we als huidige mens inmiddels zo ver vandaan, dat ik het nodig acht u hierop te attenderen.

Snuifje zelf maken

Tja, dat mag natuurlijk niet omdat de plantensoort die ik ga noemen beschermd is in de natuur, maar kwekerijen genoeg waar kweeksoorten voorhanden zijn gelukkig. Bij snuiftabak gaat het om de prikkeling van de slijmvliezen. Valkruid kan dat in gedroogde vorm uitstekend. Simpel aan huis te kweken en te drogen en geen regelgeving die deze kleinschalige teelt verbieden zal. Bovendien scheelt uw genot een heleboel accijns en dat werkt ook genot verhogend in deze crisistijden, maar dan weer niet bij de overheid natuurlijk.

Voor de niet snuiver

Toortsbloem en klein hoefblad zijn in gedroogde vorm ideale planten om kruidentabak van te maken. Probeer dat ook eens zou ik zeggen.

Heeft u niets met tabak, dan is het goed om te weten dat arnica helpt bij kneuzingen en kleine wondjes deze sneller te genezen.

Zelfredzaamheid

Onze overheid wijst ons ook voortdurend op de zelfredzaamheid van bedrijven en burgers en deze te willen stimuleren. Ik wil u laten zien hoe belangrijk het natuurbehoud is voor onze zelfredzaamheid en hoe natuur u genot (genieten) daarbij kan verhogen. Blijf daarom regelmatig lezen in mijn blog, zo komen we deze zevenmagere jaren wel door.

Lunchtips, overleven in het bos

2011-06-24T13:53:00.000+02:00

kraaiheide met bessen

In het bos van het nationaal park Drents-Friese Wold, kreeg ik tussen de middag stevige trek. Helaas was ik mijn lunch vergeten, maar als natuurmens moet je altijd weten te redden. Nog geen 50m verder had ik mijn eerste hapje al gevonden, in de vorm van kraaiheide bessen. Zwart als de nacht of beter als de kraai. Nu heb ik mij ooit eens laten vertellen dat kraaien niet lekker zouden zijn, dan gaat die vergelijking met de kraaiheide bessen eigenlijk wel op. Ze waren zuur en wrang, maar ik wilde overleven en dan is ons consumentengedrag van lekker en mooi niet belangrijk meer.

Blij verrast was ik zeker toen ik een uurtje later bosframbozen tegenkwam. Mooie volle vruchten en heel belangrijk, ze waren rijp. Hier heb ik mij tegoed gedaan aan deze sappige en zoete aanbiedingen der natuur. Tot een hoogte van 35cm laat ik tegenwoordig alle bessen zitten, omdat ik weet dat de hogere struiken als urinoir in trek zijn bij honden, vossen en andere dieren. Als je aan de lunch zit zoals ik, is die gedachte niet echt een eetlustopwekkende gedachte. De bessen hoger in de struik hebben daar geen last van en smaakten opperbest. Veel meer vruchtensoorten zijn er nog niet rondom de langste dag van het jaar. De meeste hebben nog tijd nodig om te rijpen.

framboos

Vocht en vezels had ik wel binnengekregen, maar ik miste mijn boterhammetje natuurlijk wel. Op mijn gemak nam ik plaats op een bankje. Niet veel later stopten twee fietsers. Kunnen we er nog bij, riep de man, tuurlijk riep ik terug. We babbelden wat en ja hoor. De meest lekkere dingen kwamen uit de fietstas te voorschijn. Met een zielig gezicht vertelde ik hen wat me was overkomen. Wel toonde ik een volle hand met bosframbozen. Een voedselruil volgde. Niets bijzonders natuurlijk, dat gebeurde honderden jaren geleden ook al op deze manier. Truc uit de oude doos, met als resultaat een goed gevulde maag en een plezierige middag in het bos. Probeer het ook eens, het lukt je vast.

"Drukken" van de zorgkosten; deel 3

2011-06-23T12:25:00.001+02:00

In het Holtingerveld zag ik ze staan,

vingerhoedskruid

vingerhoedskruid. Menig mens denkt direct aan het feit dat deze plant giftig is, maar is dat ook zo? Ik denk dat de plan meer levens heeft gered en dat in de toekomst zal doen, dan dat ze levens heeft genomen.

Vandaar aandacht voor een giftige plant met geneeskrachtige werking, zo kan ik haar het beste omschrijven.

In de plant zitten stoffen, die gebruikt kunnen worden bij hartproblemen.

Tegenwoordig hebben we andere manieren om stoffen te maken die zuiverder zijn. Als we de plant gebruiken, dan zijn de 2^e jaars bladeren de meest geschikte om uiteindelijk hartritmestoornissen te doen verminderen. De wetenschappelijke naam van de plant is Digitalis purpurea en de stoffen die de wetenschap uit de plant haalt zijn digitoxine en digoxine.

Helaas wordt de plant in de geneeskunst niet meer gebruikt omdat het doseren met een natuurproduct veel moeilijker is. Bovendien kun je bij overdosering een verminderd gezichtvermogen krijgen of een te lage hartslag. Wel is ze weer bruikbaar om af te slanken omdat het de eetlust beïnvloed, echter voor dit doel moet je dit middel niet gebruiken.

Kortom een plant waarbij vergiftiging en geneeskunst elkaar behoorlijk snel raken. Mede hierdoor niet geschikt voor particulieren er zomaar mee aan de slag te gaan. Toch is de plant belangrijk geweest voor de medische wetenschap. Zuinig op zijn, met het oog op de komende bezuinigen kunnen we de plant in de toekomst wel weer nodig hebben. Den Haag wees zuinig op onze natuur en haar planten. Vroeg of laat vallen we hier keihard op terug en dan kan het nog gelukkig. Daar staan wij voor bij Natuurmonumenten en dat al meer dan 100 jaar.

Het "Sint Janslot" verrassende kleuren pracht

2011-06-22T10:57:00.009+02:00

Vanmorgen heb ik weer tal van mooie momenten beleefd, maar deze wil ik graag delen. Aan een eik zaten takken in herfstkleuren. Natuurlijk, ga naar buiten en met de zomer al in ons achterhoofd, lijkt de herfst natuurlijk nabij te zijn. Gelukkig is dat niet zo. Rondom de langste dag van het jaar, is het de tijd van Sint Jan. Voor de bomen en dan vooral goed zichtbaar bij de eik, een periode waarin een soort 2^e lente aanbreekt en een nieuwe scheut aan de bomen groeit. Deze scheut of lot noemen we "Sint Janslot". Kleurrijk nieuw blad dat net als het oude blad spoedig groen zal gaan worden.

De rode kleur is overigens goed verklaarbaar. In het blad zitten meerdere kleurstoffen. Op dit moment is de kleur rood dominant aan het bladgroen. In de herfst komt dat omdat bladgroen vanuit het blad terug gaat naar de wortels om daar te overwinteren. Bladrood en -geel blijven achter en geven het blad de fraaie herfstkleuren. Gelukkig gaat dat nog even duren en reken ik op een mooie herkansing van de zomer. Voor de mensen die nu al op vakantie gaan, veel plezier gewenst. Ik ga nog een week of 7 door.

"Drukken" van onze zorgkosten; deel 2

2011-06-21T13:18:00.002+02:00

Vuilboom

Een kleine opvallende, maar wel belangrijke struik of klein boompje is de vuilboom. Deze bloeit al vroeg in het seizoen en zet dat door tot diep in de herfst. Mede daardoor geeft ze vrijwel het hele seizoen rijpe bessen. Je moet wel opletten welke rijp zijn en niet te veel gaan snoepen zonder WC in je directe omgeving. Bessen en bast werken laxerend. De bessen kun je zo eten maar de bast is meer geschikt om te drogen en thee van te trekken. Mensen met stoelgangproblemen zouden het eens kunnen proberen. Er zijn meer planten met een vergelijkbaar resultaat. De valeriaan, die nu veel langs de slootkanten te vinden is, helpt ook de stoelgang te verlichten. Ook van deze plant is uitstekend thee te maken. In gedroogde vorm is de plant heel lang te bewaren.

Samen met veel meer planten uit de natuur, zijn de zorgkosten flink te "drukken"

Natuurblog

“Liefde in de mollenrit" al in februari.

Appelvink, is niet op zijn kersenpit gevallen

Grote zaagbekken in de Oude Vaart

Mijn mooiste middagfoto's 21-02 2012

Meldpunten dode en stervende vogels en zoogdieren

“Waterraaf of Preekheer"

Oogkleur bij uilen, dag of nacht jagers

Duivelsnaaigaren, bijzondere naam voor een plantje

Door de bosuil gewekt

Wat een weer zeg!

Grove den, goed voor onze luchtwegen

Dieren in de winter

Stinzenplanten, waar kwam de naamgeving toch vandaan?

Heksensnot of sterrenschot

Uitzonderlijk nat en zacht, maar de vorst kan nog komen

Met suikers de winter door

Natuurweetje: wintervlinders drinken veel fruitsap waar ze een soort alcohol van maken

Recentie OOG in OOG door Adri de Groot, Vogeldagboek

Bekijk hier de tv-commercial 30sec. waarin ik vertel over de das, een schuw nachtdier of bekijk de 2 min versie http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=4WVPCzIEQIQ

column uit de Hoogeveensche courant

Roofdieren vergiftigd voor plezierjacht

Jagers vergiftigen buit om nog meer roofdieren te vangen

Het dagboek van Andre Donker in #DvhN 29-10 2011

Zelf paddenstoelen kweken

Stoere winterwandeling voor het hele gezin #Dwingelderveld

Genoten en het koste me (nog) niets

Amerikaanse vogelkers, smaakverbeteraar voor brandewijn en rum

Herfst, ik ben geen trekvogel

UITNODIGING: Nachtwandeling Holtingerveld

Blote benen - dikke jas

herfstregen een natte eekhoorn

Wekker Wakker; win een dassenexpeditie

Tweet-up met OOGinOOG in de verkoop tijdens #Nachtwandeling

Zaterdag 1 oktober 2011: tweet-up met Donker in het donker!

Rodekool zwam, een echte fop-zwam

Amethistzwam, Laccaria amethystea

#wolfinNL

Kastanjehoning, van vrienden gekregen

Succisa, van onderen afgesneden

Wilde tijm, meer dan mooi alleen

Geur

Geeft rust

Tijmhoning

kikkersterfte Dwingelderveld #RTVDrenthe uitzendinggemist

Ogentroost, zeldzame planten met veel mogelijkheden

Versgeplukt kun je het ook koken. Ongeveer een theelepel vol van het kruid in een kopje water. 1 minuut koken en dan 4-5 minuten trekken. Drink elke dag gedurende een week voor het eten en je ogen komen tot rust.

Vogels bijvoeren of niet?

"zelf lerende chip"bij dassen ontbreekt

Meldingen van amfibieënsterfte

Vroege herfst zit tussen je oren

Regen en koude

Herfst

Ganzen in V-formatie

De Grauwe klauwier

Aantal boerenlandvogels hard achteruit

De bos “tijdbom”

De kop vol muggen en met de lage schoenen in het nat

Zwarte goud

De grote en de kleine

ven in het nationaal park Drents-Friese Wold Veelzijdig in gebruik

Kruistocht toxicoloog Tennekes tegen landbouwgif imidacloprid

Natte heide houdt Meppel droog. bron: #DvhN

Tweede fase geluidswal langs A28 van start #RTVDrenthe

Postbijen in de brievenbus #bijensterfte

Eikeltijd, er zit muziek in

Komkommertijd, wat is dat eigenlijk

Bronst bij de reeën

Ten prooi aan onwetendheid: trouw 19 juli, maar ik las het vandaag pas

overgenomen uit: MARKETING TRIBUNE

Natuurmonumenten zet in op social media

Boswachter met 3193 followers…

#bijensterfte in het Engels, vertaling volgt later

Waar gingen de twee reekalfjes liggen?

Medicinale bloedzuiger, "drukken van de zorgkosten"

#bijensterfte, nader bekeken

Beroepsfilm: De boswachter van het Dwingelderveld

De baan van; overgenomen van Hoogeveen online

De baan van: André Donker, Boswachter en schrijver

Boswachters

ven in het nationaal park Drents-Friese Wold

Veelzijdig in gebruik